Ѕвони телефонот. Порака на Linkedin. Уште една понуда за работа. Не, не е приказна од Силиконската долина – ова се случува во Скопје, Битола, Тетово. И тоа секојдневно. Додека некои млади со месеци испраќаат биографии и чекаат повик, ИТ-стручњаците често бираат каде ќе работат, наместо да молат за работа.
На пазарот на труд, правилата одамна се изместени. Ако знаеш да пишуваш код, да одржуваш системи или да работиш со податоци – не чекаш долго. Понекогаш, воопшто и не чекаш.
Причината е проста, ама не е банална. Побарувачката е поголема од понудата. Компаниите, и домашни и странски, постојано бараат луѓе. Не само за да растат, туку и за да преживеат во конкуренција. Еден проект доаѓа, друг веќе чека. Клиенти има, работа има, но луѓе нема доволно.
„ИТ-секторот кај нас е како гладен пазар“, велат познавачи на состојбите. „Компаниите се натпреваруваат за истите кадри, а бројот на обучени луѓе не расте со исто темпо“.
За разлика од многу други професии, во ИТ не мораш да имаш совршено CV за да влезеш. Потребно е знаење, ама не нужно диплома од звучен факултет. Има курсеви, има самоуки програмери, има луѓе што за една година направиле пресврт во кариерата. И работодавците тоа го знаат.
Еден млад програмер од Скопје раскажува дека првата работа ја нашол за помалку од еден месец. Без искуство, само со неколку лични проекти.
„Не ме прашаа што сум завршил, туку што знам да направам“, вели. И тука е разликата.
Во многу други сектори, дипломата е билет. Во ИТ, портфолиото е билет.
Дополнително, македонските ИТ-стручњаци одамна не се врзани само за локалниот пазар. Работат за странски компании, често од дома. Плата од странство, живот во Македонија. Комбинација што ретко која професија ја нуди.
Тоа создава уште поголем притисок врз домашните фирми. Ако не понудат конкурентна плата и услови, луѓето си одат. Или уште полошо – остануваат тука, ама работат за странски клиенти. Така, на хартија има вработени, ама реално – недостиг.
„Не е проблем само да се најде работа, туку да се задржи кадарот“, велат аналитичари. „ИТ-луѓето имаат избор. И го користат“.
Има и друга страна на приказната. Не е сè така лесно како што изгледа однадвор. Почетокот знае да биде тежок. Првите месеци се борба со нови технологии, со рокови, со притисок. Не е работа каде што само „седиш на компјутер“. Понекогаш, главата ти врие. Понекогаш, и после работа не исклучуваш.
Но, оние што ќе издржат – брзо напредуваат.
Во меѓувреме, образовниот систем се обидува да го фати чекорот. Се отвораат нови насоки, курсеви, академии. Се зборува за дигитална трансформација, за иднината на работата. А пазарот… пазарот веќе трча напред.
Интересно е што додека некои професии полека исчезнуваат или се заменуваат, ИТ-професиите се множат. Пред десет години ретко кој зборуваше за data scientist, UX дизајнер или DevOps инженер. Денес, тоа се позиции што тешко се пополнуваат.
И токму тука лежи суштината. Не станува збор само за тоа дека ИТ-стручњаците „лесно“ наоѓаат работа. Туку дека светот околу нив се менува со брзина што другите сектори не можат да ја следат.
А во таков хаос, тие што знаат да се снајдат… секогаш ќе имаат предност.
И додека некој чека оглас да се појави, некој друг веќе добива порака: „Дали си заинтересиран за нова можност?“
Б.З.М.
