Војната со Иран се заканува да им нанесе значаен удар на најголемите економии во Заливот, вклучувајќи ги Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) и Катар, ако не заврши наскоро, објави „Bloomberg“ во анализа.
Катар и Кувајт би можеле да доживеат пад на нивниот бруто домашен производ (БДП) за 14% оваа година ако конфликтот продолжи до април, што би значело двомесечна блокада на Ормутскиот теснец, според економистот на групацијата „Goldman Sachs“, Фарук Соуса.
Тоа би бил најлошиот економски пад за земјите од почетокот на 1990-тите, кога инвазијата на Кувајт од страна на Ирак ја предизвика Заливската војна и испрати шок-бранови низ глобалните пазари на нафта.
Саудиска Арабија и ОАЕ би се снашле подобро со оглед на нивната способност да ги пренасочуваат нафтените текови низ клучниот Ормутски теснец, но сепак веројатно би доживеале пад на БДП од околу 3% и 5%, соодветно, што е најголемиот економски удар од пандемијата во 2020-та година.
„За многу економии во Заливот, војната би можела да има поголемо краткорочно влијание од Ковид. Кога работите ќе се смират, тие ќе се опорават и ќе заздрават, но лузните што овој конфликт ги остава врз довербата сè уште не се видливи“, рече Соуса.
Оваа перспектива истакнува како војната на Блискиот Исток создаде сценарио за кошмар за арапските држави од Заливот, кои се соочуваат со двоен удар од штета и на нивниот нафтен и на ненафтен сектор.
Конфликтот не покажа знаци на ублажување во третата недела, при што Иран продолжува да ги напаѓа своите регионални соседи како одговор на бомбардирањата на САД и Израел. Меѓународниот аеродром во Дубаи привремено ги прекина летовите по инцидент со беспилотно летало што предизвика пожар.
Во текот на викендот, САД нападнаа воени цели на островот Харг, ирански центар за извоз на сурова нафта, и предупредија дека ќе ги таргетираат енергетските објекти доколку Техеран продолжи да го нарушува сообраќајот во Ормускиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светскиот извоз на нафта. Претседателот Доналд Трамп, исто така, им рече на новинарите дека САД се во преговори со „околу седум земји“ за формирање коалиција за обезбедување на теснецот и придружба на бродовите.
Висок помошник на Трамп процени дека војната со Иран би можела да трае четири до шест недели.
Цената на суровата нафта Брент продолжи да расте над 112 долари за барел во четврток наутро, бидејќи Ормускиот теснец беше блокиран, а земји како Саудиска Арабија и ОАЕ го ограничија производството на нафта. Фјучерсите пораснаа за повеќе од 40% во последните две недели.
Глобалните пазари на гас се исто така потресени од падот на извозот на течен природен гас (LNG) од Катар, а Бахреин почна да го намалува производството во најголемата фабрика за алуминиум во светот, делумно поради блокадата на Ормутскиот теснец.
„Ваквите нарушувања, доколку продолжат, би можеле да нанесат најголема штета на нафтените економии на Катар, Кувајт и Бахреин“, според Соуса.
Сликата е понијансирана за Саудиска Арабија и ОАЕ, кои можат да извезуваат сурова нафта преку алтернативни патишта и треба да им се помогне со порастот на цените на нафтата, рекоа економистите, меѓу кои и Мохамед Абу Баша од „EFG Hermes“ и Џастин Александар од „Khalij Economics“.
Што се однесува до секторот кој не е поврзан со нафтата, болката би можела да се прошири пошироко низ Заливот, со сè што е засегнато, од недвижности до туризам и инвестиции.
Саудиска Арабија најдобро би можела да се справи со продолжена војна, според половина дузина економисти кои разговараа со „Bloomberg“. Кралството продолжи да ги спречува повеќето ирански напади, додека воздушниот простор и бизнисите остануваат отворени со ограничени нарушувања.
Доколку тоа продолжи, најголемиот краткорочен ризик за земјата би можел да биде подлабок фискален дефицит во првиот квартал поради пониските приходи, според Моника Малик од „Abu Dhabi Commercial Bank“ и Азад Зангана од „Oxford Economics“.
До 2026-та година, Саудиска Арабија всушност би можела да оствари подобри резултати, објавувајќи помал дефицит од проектираниот пред војната – доколку цените на нафтата и извозот останат високи, рекоа повеќето економисти кои разговараа со „Bloomberg“.
Тим Кален од Институтот за арапски држави од Заливот во Вашингтон, предвидува дека годишниот буџетски дефицит ќе се намали за 1 процент ако производството на нафта во Саудиска Арабија во просек изнесува околу 7,5 милиони барели дневно, а цената на суровата нафта Брент останува околу 90-тите долари.
Саудиската влада предвиде дефицит од 3,3 проценти за 2026-та година.
На други места, се очекува ОАЕ да оствари буџетски суфицит оваа година, додека дефицитот на Катар би можел да се зголеми, според Абу Баша од „EFG Hermes“.
Економиите на Заливот може да продолжат да се свртуваат кон пазарите на долгови за да ги намалат фискалните притисоци. Инвеститорите во обврзници сè уште не се загрижени за влијанието на војната врз регионалните финансии, според Фади Генди, менаџер на портфолио во „Arqaam Capital“.
„Би било загрижувачки ако конфликтот тлее подолг период, што не е она што моментално се цени на пазарот“, верува тој.
