На бензинските пумпи долж границите сè почесто се слушаат странски зборови. Возила од Србија, Грција, Бугарија, Косово, па и од Албанија чекаат ред за точење. Не доаѓаат случајно. Разликата во цената е доволна причина да се помине десетици километри. Но приказната не завршува на пумпата.
Додека резервоарите се полнат, луѓето влегуваат во маркетите, седнуваат на кафе, нарачуваат ручек. Некои од нив остануваат и подолго. Една ноќ во хотел, прошетка низ град, купување по продавници. Мал трошок за нив, а сериозен приход за локалната економија.
Така тивко се раѓа нешто што сè повеќе наликува на нов тренд. Бензин-туризам.
„Разликата во цените на горивото е доволно голема за да го оправда патувањето, особено за луѓе кои живеат блиску до границата“, велат познавачи на пазарот.
Според нив, ова не е нов феномен, но последниве години добива интензитет. Комбинацијата од поевтино гориво и пристапни цени во угостителството прави Македонија да биде атрактивна дестинација за кратки, практични посети.
На југ, на пример, викендите се најфреквентни. Возила од соседството доаѓаат рано наутро. Се точи гориво, па се продолжува кон првиот ресторан. Менито е поевтино, порциите се поголеми. Се јаде, се пие кафе, се прави краток шопинг. И назад. Цел ден искористен.
Во источниот дел, пак, трговците веќе го чувствуваат ефектот. „Има денови кога половина од муштериите се странци“, велат од локални продавници.
Не купуваат само гориво. Земaат и прехранбени производи, цигари, козметика. Ситници што на крај прават разлика во касата.
Оваа појава отвора и поширока економска перспектива. Ако се насочи правилно, може да стане сериозен адут. Не бара големи инвестиции. Инфраструктурата постои. Потребна е само стратегија.
Аналитичари велат дека Македонија веќе има искуство со слични модели. Казино-туризмот е најочигледен пример. Странци доаѓаат, трошат, заминуваат. Според достапните податоци, државата од овој сектор годишно инкасира околу 3,3 милиони евра. Слична логика може да се примени и овде. Само наместо игри на среќа, главниот „мамец“ е горивото.
Но има една клучна разлика. Бензин-туризмот има поширок ефект. Парите не завршуваат само во една индустрија. Се распределуваат. Дел кај пумпите, дел кај рестораните, дел кај малите бизниси. Дури и хотелите, кои на прв поглед не се директно поврзани, можат да профитираат. Прашањето е дали државата ќе го препознае ова навреме.
Засега, сè се случува спонтано. Без кампањи, без организирана понуда. Нема пакети, нема промоции, нема насочена комуникација кон странските гости. Луѓето доаѓаат затоа што им се исплати. Толку. А можеби може и повеќе.
Замисли сценарио каде што бензинските пумпи нудат попусти во ресторани. Или пак локалните бизниси се поврзуваат во мрежа што ќе им понуди на посетителите цело искуство. Брзо точење гориво, добар ручек, кратка прошетка, евтин шопинг. Еден ден, комплетно искористен.
Секако, има и ризици. Ако цените се израмнат со соседството, интересот брзо ќе спласне. Ова е чувствителен модел, зависен од пазарните движења. Не е нешто на што може целосно да се потпре економијата. Но како дополнителен извор на приход, може да биде значаен.
И уште нешто. Ова не е класичен туризам. Нема разгледување музеи, нема водичи, нема културни тури. Ова е практичен туризам. Брз, директен, без многу филозофија. Луѓето доаѓаат со јасна цел. Да заштедат. А притоа оставаат пари. Понекогаш токму наједноставните идеи носат резултат.
На бензинските пумпи тоа веќе се гледа. Редиците не се намалуваат. Напротив. Се чини дека само почнува.
Б.З.М.
