Европските влади брзаат да го спречат зголемувањето на цените на енергијата и храната, бидејќи војната на Блискиот Исток му се заканува на континентот со нов бран инфлаторни притисоци, објави „Bloomberg“ во извештај.
Германија ќе ги ограничи промените на цените на бензинските пумпи одеднаш дневно, изјави нејзиниот министер за економија во средата. Грција ќе ги ограничи маржите на профит на горивото и храната во следните три месеци, а Италија размислува да користи дополнителни приходи од ДДВ од повисоките цени на горивото за автомобили за да го ублажи ударот за потрошувачите и да ги казни компаниите што профитираат од кризата.
„Ќе направиме сè што можеме за да спречиме шпекулации за кризата. Обрнуваме најголемо внимание“ на потенцијалните економски последици од војната во Иран“, им рече италијанската премиерка Џорџа Мелони на пратениците во средата.
Мерките покажуваат колку сериозно Европската Унија ја сфаќа заканата од скок на инфлацијата предизвикана од војната во Иран, која ефикасно го запре протокот на стоки и енергија низ Ормутскиот теснец. Тоа го изложи блокот на интензивна конкуренција на глобалните пазари, а лидерите на ЕУ планираат да се состанат во Брисел следната недела за да разговараат, меѓу другото, за тоа како да се намалат трошоците за фосилни горива.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека блокот размислува за ограничување на цените на природниот гас како дел од пошироките мерки за намалување на нивното влијание врз сметките за електрична енергија. Последниот пат кога блокот прибегна кон таква мерка беше за време на енергетската криза по руската инвазија на Украина, иако мерката никогаш не беше активирана.
„Досега, 10-дневниот конфликт во Иран ги чинеше европските даночни обврзници дополнителни 3 милијарди евра увоз на фосилни горива. Ова е цената на нашата зависност“, рече фон дер Лајен.
Покрај националните и регионалните мерки што се дискутираат во Европа, земјите од Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) се согласија во среда да ослободат 400 милиони барели од нивните стратешки резерви на нафта, координирано од Меѓународната агенција за енергетика (ИЕА), најголемото ослободување досега.
Дури и пред САД и Израел да го започнат својот напад врз Иран, Европа се бореше да спречи затворање на фабриките поради високите трошоци. Серија кризи – од пандемијата на Ковид-19 до војната во Украина – ги зголемија цените на клучните стоки и дадоа поддршка на популизмот низ целиот блок. Најновиот бран на нестабилност на Блискиот Исток го поттикна стремежот на националните влади да најдат брзи решенија.
Европските цени на гасот се зголемија за околу 50% од почетокот на конфликтот. Цените на нафтата се зголемија за околу 25%.
Минатиот месец, Италија започна еднострани напори за намалување на цените на енергијата дома пред новата рунда зголемувања, со декрет со кој ќе се отстрани цената на емисиите на јаглерод од сметките за електрична енергија. Други земји како Полска и Чешка, исто така, повикаа на одредено олеснување на барањата според Системот за тргување со емисии на ЕУ, клучен столб на климатската регулатива на блокот, за да се олесни товарот врз компаниите.
Австрија вети дека ќе ги прераспредели сите вишок даночни приходи од повисоките цени на горивата на потрошувачите. Во средата, земјата објави серија мерки, вклучително и продолжување на програмата за стратешки резерви на гас од 20 терават-часови, продолжување на ограничувањата на цените на електричната енергија за домаќинствата до јули и принудување на добавувачите на гориво да ја ограничат фреквенцијата на зголемувањето на цените на три пати неделно.
„Испраќаме порака дека оваа економска криза не смее да доведе до шпекулации што ќе го ескалираат веќе постоечкиот проблем“, изјави грчкиот премиер Киријакос Мицотакис.
Другите земји сè уште ги оценуваат можните мерки. Француската влада ги следи аномалиите на цените на бензинските пумпи и ќе одржи состанок во четврток за да разговара за тоа како да се заштитат потрошувачите од зголемувањето на трошоците.
Стравот е дека колку подолго трае конфликтот со Иран, толку поизразен би можел да стане потенцијалниот скок на цените. Според Питер Касимир, член на Управниот совет на Европската централна банка, институцијата можеби ќе мора да ги зголеми каматните стапки порано од очекуваното како резултат на војната и нејзиното влијание врз инфлацијата.
„Ќе бидеме подготвени да дејствуваме доколку е потребно“, изјави тој за „Bloomberg“.
