Ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток ги тера инвеститорите да се запрашаат за некои од најпопуларните тргувања и теми за 2026-та година, при што глобалните акции паѓаат, доларот расте, а трговците ги намалуваат своите облози за намалување на каматната стапка од страна на Федералните резерви на САД.
„Инвеститорите се позиционираа за економски раст оваа година. Шокот од стагфлација не беше дел од планот. Инвеститорите внимателно ја гледаат ситуацијата“, рече Крис Тарнер, раководител на глобалните пазари во „ING“.
Еве пет популарни пазарни теми кои беа потресени од војната на Блискиот Исток.
Притисок врз облозите за долари
Минатиот месец, инвеститорите ги држеа своите најголеми „мечкини“ позиции во однос на доларот од 2021-ва година, според неделните податоци од регулаторот на американските пазари.
Очекувањата за намалување на каматната стапка од страна на Федералните резерви не дадоа голем поттик за силно купување на американската валута. Но, откако започна конфликтот, доларот го достигна своето најсилно ниво од минатиот ноември, што укажува на бегство на инвеститорите кон побезбедни средства.
„Американскиот долар се појавува како најголем корисник од конфликтот на Блискиот Исток. Американската економија веројатно ќе биде поотпорна на енергетски шокови“, рече Ипек Озкардескаја, виш аналитичар во „Swissquote“.
САД во моментов се извозник на енергија, увезувајќи само 17% од своите енергетски потреби, што е најниско ниво за 40 години, според Жан-Франсоа Робин, раководител на глобалните истражувања во „Natixis CIB“.
Акциите надвор од САД паѓаат
Глобалните акции, кои ја започнаа 2026-та година со широк консензус за купување, нагло паднаа.
Индексот MSCI World ex-US нагло падна по нападите на САД и Израел врз Иран, додека индексот S&P 500 се покажа како поотпорен бидејќи инвеститорите ги претпочитаа САД, каде што економијата е помалку зависна од увозот на енергија.
„Конфликтот не го уништи случајот со долги акции во 2026-та година, но го направи многу позависен од каматните стапки и цените на нафтата“, рече Лали Аконер, стратег за глобални пазари во „eToro“.
Таа додаде дека ако енергијата продолжи да ја забрзува инфлацијата, „слабата алка ќе бидат проценките на компаниите, а не заработката“.
Раните знаци за лидерство на пазарот што се протега надвор од САД избледија, рече таа, бидејќи инвеститорите се враќаат на длабочината и ликвидноста на американските пазари.
Озкардескаја од „Swissquote“ рече дека шокот би можел да ги пренасочи капиталните текови кон пазарите богати со енергија и да ги оптовари економиите зависни од увозот на енергија, потенцијално запирајќи ја ротацијата на капиталот од САД кон Европа и Азија.
Глобалните акции надвор од САД го продолжија својот ран раст до крајот на февруари, кога остар пад следеше по нападите на САД и Израел врз Иран, нагласувајќи колку брзо геополитичките шокови можат да го променат моментумот на пазарот.
Немири на пазарите во развој
Акциите и валутите на пазарите во развој имаа силен успех на почетокот на годината, со акции што пораснаа за повеќе од 15%, а индексот на валути на пазарите во развој порасна за 1,9% до минатиот петок.
Но, во текот на изминатата недела, двата индекса изгубија 7% и 1,5% соодветно, со остри падови на пазарите кои беа меѓу најдобрите досега оваа година, како што е јужнокорејскиот Коспи.
„Најслабите изведувачи оваа недела беа токму оние кои остварија најсилен резултат помеѓу јануари и февруари“, напишаа аналитичарите на „Goldman Sachs“ во белешка до клиентите за валутите на пазарите во развој.
Тие забележаа дека ризикот беше најсилен на пазарите најтесно поврзани со Блискиот Исток и изложени на енергетски шокови – како што се Египет, Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) и Тајланд – како и на силните пазари од минатата година како што се Јужна Кореја, Бразил и Јужна Африка.
Намалувањето на каматните стапки на ФЕД е во прашање
Зголемувањето на цените на енергијата ги зголеми загриженостите за инфлацијата и ги натера трговците да ги намалат своите очекувања за намалување на каматните стапки на ФЕД.
Пред конфликтот, пазарите имаа предвид 50% шанса за намалување на каматните стапки на состанокот во јуни, кој ќе беше првиот под водство на новиот претседател на централната банка. Таа веројатност сега е околу 25%.
Неодамнешниот енергетски шок, исто така, ги наведе пазарите да ги намалат очекувањата за намалување на каматната стапка од страна на Банката на Англија (BOE), а трговците сега се обложуваат дека Европската централна банка (ЕЦБ) би можела дури и да ги зголеми трошоците за позајмување оваа година.
„Некои од најголемите промени во проценките на монетарната политика на централните банки од Г-10 во 2026-та година се случија во економиите каде што се очекуваше понатамошно олеснување“, велат од „Goldman Sachs“.
Банките
Акциите на банките, кои умерено пораснаа порано во 2026-та година, сега паднаа додека инвеститорите ги преиспитуваат економските импликации од потенцијалните нарушувања во Ормутскиот теснец.
Ризикот од повисоки трошоци за енергија ги зголеми стравувањата дека инфлаторните притисоци би можеле да се вратат, зголемувајќи ја можноста за побавен раст на кредитите и послаба побарувачка за кредити дури и ако каматните стапки останат високи.
Иако повисоките каматни стапки обично ги поддржуваат банкарските маржи, обновените загрижености за инфлацијата би можеле да го ограничат задолжувањето и инвестициите.
„Клучните ризици што треба да се следат се кредитните распони и ликвидноста на приватните пазари. Геополитичките вести се важни главно ако доведат до построги финансиски услови“, рече Аконер од „eToro“.
