Европа стана најголем увозник на оружје во светот во последните пет години, бидејќи владите реагираа на заканата од Русија, а довербата во безбедносните обврски на САД е еродирана, според податоците од Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот.
„Наглото зголемување на протокот на оружје во европските земји ги зголеми глобалните испораки на оружје за речиси 10 проценти“, рече Метју Џорџ, директор на Програмата за трансфер на оружје на институтот.
Европа учествува со 33 проценти во глобалниот увоз на оружје, во споредба со 12 проценти во претходниот петгодишен период, се вели во извештајот.
И покрај зголемувањето на домашното производство, европските земји продолжија да ги зголемуваат купувањата на американско оружје, особено борбени авиони и системи за воздушна одбрана со долг дострел.
Увозот на оружје од земјите од Блискиот Исток се намали за 13 проценти, иако Саудиска Арабија и Катар беа меѓу четирите најголеми индивидуални купувачи.
Падот главно ги одразува големите нарачки од Саудиска Арабија во претходниот период кои сè уште не се интегрирани, забележува вишиот истражувач на „SIPRI“, Питер Веземан.
Дури и пред новите напади на САД и Израел врз Иран, земјите во регионот направија значајни нови нарачки кои сè уште не се појавија во бројките.
Тековниот конфликт веројатно дополнително ќе ги зголеми нарачките, особено за ракетни и воздушни одбранбени системи.
„Тие прво ќе го заменат она што го користеле, но исто така ќе размислат за купување повеќе опрема за да се заштитат уште подобро отколку што можат во моментов“, вели Веземан.
Од перспектива на добавувач, САД го зголемија својот глобален удел во извозот на оружје на 42% од претходно 36%, консолидирајќи ја својата доминација. Франција е втор најголем добавувач со удел од 9,8% од глобалниот извоз, додека уделот на Русија падна на 6,8% од 21% по инвазијата на Украина во 2022 година.
Вкупниот европски извоз достигна удел од 28%, четири пати поголем од оној на Русија и пет пати поголем од оној на Кина.
