Глобалните цени на нафтата скокнаа над 110 долари за барел, додека берзите забележаа остар пад поради ескалацијата на војната меѓу САД и Израел против Иран. Конфликтот ги поттикна стравувањата од долгорочно нарушување на снабдувањето преку Ормутскиот теснец.
Иран во неделата го именуваше Моџтаба Хамнеи за наследник на неговиот татко Али Хамнеи за врховен лидер, сигнал дека една недела по почетокот на конфликтот, тврдокорните сè уште остануваат на чело на земјата, пишува Би-Би-Си.
Во текот на викендот, САД и Израел започнаа нови бранови воздушни напади низ Иран, погодувајќи бројни цели, вклучувајќи ги и нафтените депоа.
Големите прекини во снабдувањето со енергија од овој регион се закануваат да ги зголемат цените за потрошувачите и компаниите ширум светот.
Хаос на азиските пазари
Во понеделник наутро во Азија, суровата нафта Брент порасна за речиси 24% на 114,74 долари, додека Нимекс (лесна сурова нафта) порасна за повеќе од 26% на 114,78 долари.
Берзите во Азиско-пацифичкиот регион забележаа остар пад:
Јапонскиот Nikkei 225 падна за повеќе од 7%.
Hang Seng во Хонг Конг изгуби над 3%.
Австралискиот ASX 200 падна за повеќе од 4%.
Јужнокорејскиот индекс Kospi, кој е особено силно погоден од почетокот на конфликтот, падна за повеќе од 8%, предизвикувајќи 20-минутен прекин на тргувањето.
Таканаречениот „прекинувач“ е механизам дизајниран да ја спречи паничното продавање, а беше на сила во среда кога Kospi потона за 12%.
Ормутскиот теснец под блокада
Околу една петтина од светските резерви на нафта обично се транспортираат низ Ормутскиот теснец. Сепак, сообраќајот низ овој тесен премин е речиси целосно запрен откако започна војната пред седум дена.
Многумина на пазарите предвидуваа дека нафтата ќе достигне 100 долари оваа недела. Всушност, беше потребна околу една минута за цената да скокне за 10%, а потоа уште 15 минути за дополнителни 10% зголемување за време на раното азиско тргување.
Аналитичарите предупредуваат дека ако блокадата на теснецот трае до крајот на март, би можеле да видиме рекордни цени на нафтата над 150 долари за барел.
Аднан Мазареи од Институтот Петерсон за меѓународна економија вели дека скокот на цените бил очекуван со оглед на запирањето на производството во некои земји од Заливот.
„Луѓето разбираат дека ова нема да заврши брзо“, рече Мазареи, додавајќи дека ветувањата и целите поставени од САД стануваат „сè понереални“.
Трамп: „Мала цена што треба да се плати за отстранување на нуклеарната закана“
Растечките цени на нафтата би можеле да ја зголемат и цената на дериватите како што се горивото за авиони и виталните суровини за вештачки ѓубрива.
Физичките резерви од Заливот најчесто ги троши Азија, но веќе постојат знаци дека азиските потрошувачи ги зголемуваат цените на американскиот гас, а некои танкери првично наменети за Европа се свртуваат во средината на Атлантикот.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, реагираше на скокот на цените велејќи дека краткорочните зголемувања на цените се „мала цена што треба да се плати“ за отстранување на иранската нуклеарна закана.
Неговиот министер за енергетика изјави во неделата дека Израел, а не САД, ја таргетира енергетската инфраструктура на Иран, поради загриженоста за зголемувањето на домашните цени на горивото предизвикани од војната.
