Да се најде добар мајстор денес е речиси исто толку комплицирано колку и да се најде добар доктор или адвокат. Секој има некоја приказна. Некој платил однапред и останал со раскопана бања, друг чекал со недели некој да се појави, трет се жали дека цената на крајот испаднала двојно поголема од договореното…
Кога ќе ви протече вода од цевка, кога ќе распука ѕид или кога ќе треба да се смени некоја плочка, првото што го прават луѓето е да бараат телефон од „проверен мајстор“. Но токму тука почнуваат и проблемите. Пазарот е преполн со луѓе кои се претставуваат како мајстори, а всушност немаат ниту доволно искуство ниту одговорност кон работата.
Познавачи на пазарот на занаетчиски услуги предупредуваат дека граѓаните често прават иста грешка. Се водат исклучиво од цената.
„Најевтиниот мајстор речиси секогаш на крај излегува најскап. Луѓето мислат дека ќе заштедат, а потоа плаќаат повторно за поправка на истата работа“, објаснува еден експерт кој со години го следи овој сектор.
Проблемот, велат упатените, е што во Македонија нема јасен систем за проверка на квалитетот на занаетчиите. Некогаш постоеле силни еснафски здруженија, мајсторските лиценци биле чест и одговорност. Денес, практично секој може да се претстави како мајстор. Доволно е да има неколку алатки и телефонски број на оглас.
Експертите советуваат дека граѓаните мора да бидат внимателни уште на самиот почеток. Добриот мајстор ретко ќе ви даде цена без да ја види работата. Тој ќе постави прашања, ќе дојде да процени, ќе објасни што точно треба да се направи.
„Ако некој веднаш ви каже цена преку телефон, без да ја види состојбата, тоа е првиот сигнал дека треба да бидете внимателни“, велат познавачи на занаетчискиот пазар.
Има и друга појава што станува сѐ почеста. Мајстори кои почнуваат работа, а потоа исчезнуваат на неколку дена. Или недели. Причината е едноставна. Работат на повеќе места истовремено и трчаат таму каде што ќе се појави подобра понуда.
Еден искусен занаетчија објаснува дека тоа е резултат и на недостигот од квалификувани мајстори. Младите ретко се одлучуваат за занает. Повеќето сакаат канцелариска работа, а не работа со алат.
„Старите мајстори полека се пензионираат, а нови нема доволно. Затоа денес е тешко да се најде човек кој ќе работи квалитетно и навреме“, вели тој.
Во такви услови, граѓаните се принудени да се потпрат на препораки. Најчесто од пријатели, соседи, роднини. Иако ни тоа не е секогаш гаранција.
Експертите советуваат уште една важна работа. Никогаш да не се плаќа целата сума однапред. Најдобро е плаќањето да се договори во фази, зависно од тоа како напредува работата.
„Кога мајсторот знае дека парите зависат од завршената работа, и одговорноста е поголема“, велат познавачи на оваа област.
И, можеби најважното правило. Добриот мајстор секогаш остава зад себе чисто и средено место. Лошиот мајстор остава неред и изговори.
А изговори… секогаш има. „Немав време“, „немаше материјал“, „ќе дојдам утре“. Утре, па задутре… и така со недели.
Затоа, кога ќе ви затреба мајстор, велат експертите, не брзајте. Прашајте, проверете, распрашајте се.
Затоа што, на крајот, не е сеедно кој ќе ви ја раскопа куќата.
А кога еднаш ќе ја раскопа… поправката може да биде многу поскапа отколку што сте мислеле.
Б.З.М.
