Рускиот бизнис претрпе рекордни загуби во 2025-та година поради строгите санкции воведени заради војната во Украина, високите каматни стапки на кредитите и зголемените трошоци, објавува рускиот весник „Известија“, повикувајќи се на официјална статистика и јавно достапни податоци.
Според нив, во периодот јануари-ноември 2025-та година, 29%, или над 18 илјади, од компаниите во земјата регистрирале загуби, чиј вкупен износ достигнал 7,5 трилиони рубли (98 милијарди долари). Меѓу нив се претпријатија од преработувачката индустрија, рударството и трговијата, па дури и лидери во нивниот сектор, како што е „КамАЗ“. Меѓу губитниците се нафтените гиганти како „Лукоил“ и „Роснефт“, чии активности беа погодени од западните санкции, како и од зајакнувањето на руската рубља на девизните пазари.
Три четвртини од компаниите што се занимаваат со рударство и трговија со јаглен се исто така „во минус“.
Загубите се рекордно високи откако почна да се води статистика, а се зголемија за 7% во споредба со 2024-та година. Сепак, тие се речиси двојно поголеми во споредба со 2023-та година, во тоа време, податоците на Росстат покажаа дека рускиот бизнис изгубил околу 4 трилиони рубли во првите 11 месеци од годината.
Високи каматни стапки и ефектот од санкциите
Според анализите, главната причина за кризата во руската економија се скапите кредити – од октомври 2024-та година до јуни 2025-та година, Централната банка на Русија ги одржуваше каматните стапки на рекордно високо ниво од 21% во обид да ја надмине инфлацијата и да избегне прегревање на економијата. Растечките цени беа проблем и за руските компании, бидејќи ја намалија потрошувачката во првата половина од минатата година, иако гувернерката Елвира Набиулина сега се соочува со критики за ситуацијата.
Откако инфлацијата беше ставена под контрола, банката почна полека да ја намалува стапката и на својот последен состанок на крајот од минатата недела, ја намали за половина поен на 15,5%. Се надеваат дека ова намалување ќе им овозможи на некои компании да се стабилизираат, а планираните даночни приходи да не се урнат.
Министерството за економија коментираше за „Известија“ дека постојат и други фактори кои носат проблеми за бизнисот – забавувањето на кинеската економија, која стана главен клиент на рускиот извоз, геополитичката неизвесност и зголемената конкуренција на светскиот пазар. За компаниите кои не се ориентирани кон извоз, влијанието го врши намалувањето на домашната побарувачка како резултат на намалените инвестиции во развој.
За многу компании, целата добивка оди за покривање на долговите, а други дури не се во можност да привлечат финансирање за своите активности.
Во Русија веќе признаваат дека забавувањето на економијата е проблем за бизнисот – економскиот раст во 2024-та година изнесуваше 4,3%, додека очекувањата за минатата година се дека нема да надмине 1%. Санкциите се исто така важен фактор, известуваат и руските економисти.
За нив, големиот удел на компаниите што бележат загуби е загрижувачки сигнал, бидејќи од една страна директно влијае на инвестициите, а од друга – на даночните приходи во државната каса. Економските аналитичари коментираа за „Известија“ дека државата би можела да помогне ако ги намали долговите на големите компании и ја врати стапката на раст на економијата.
