Интернетот е полн со тврдења за таканаречената „суперхрана“, но без сериозни и долгорочни научни истражувања е тешко да се направи разлика што е навистина докажано, а што е само маркетиншки наратив. Меѓу храната што со години се истакнува како речиси чудотворна, рибата зазема посебно место, првенствено поради омега-3 масните киселини.
Американскиот автор Пол Гринберг, кој јадел риба секој ден цела година и го запишал своето искуство во документарниот филм „The Fish on My Plate“, решил да ја тестира токму оваа теза. Филмот премиерно се прикажа во 2017 година како дел од серијата „Frontline“. Иако е приказна стара речиси една деценија, дебатата за додатоците во исхраната со омега-3 е сè уште многу релевантна денес.
Придобивките од омега-3 масните киселини се дел од општоприфатениот здравствен дискурс со години – се тврди дека тие го намалуваат крвниот притисок, го намалуваат ризикот од мозочен удар и ја подобруваат општата состојба на телото. Иако доказите не се секогаш јасни, само во 2012 година, дури 18,8 милиони луѓе земале додатоци во исхраната со рибино масло, а истражувањата од 2016 година покажаа дека нивната популарност сè уште расте, пишува Дејли Меил.
За да провери дали сето ова има вистински ефект, Гринберг одлучил да јаде повеќе од 700 оброци со риба и морски плодови во текот на една година. Пред почетокот на експериментот, тој бил подложен на медицински преглед за да се утврди неговата почетна здравствена состојба.
На почетокот на филмот, тој наведува дека има малку покачен крвен притисок, проблеми со холестерол, епизоди на депресија и тешкотии со спиењето. Сите овие, вели тој, се состојби за кои индустријата за производи со омега-3 сугерира дека би можеле да ги ублажат.
По една година исхрана базирана речиси исклучиво на морски плодови, Гринберг се вратил кај лекар. Резултатите го разочарале – наодот бил практично непроменет.
Покрај тоа, неговиот крвен притисок бил малку повисок, веројатно поради зголемениот внес на сол, а нивото на жива во телото се зголемило до степен до кој може негативно да влијае на функциите на мозокот. Со други зборови, медицинските докази не ги потврдија спектакуларните придобивки што често се припишуваат на индустријата за омега-3 од 30 милијарди долари.
Иако самиот тврдеше дека се чувствува подобро и дека другите му кажуваат дека изгледа поздраво, објективните наоди не дадоа силна поддршка за овие впечатоци.
Сепак, во филмот, Гринберг дава силен аргумент во корист на консумирањето риба: тој верува дека исхраната базирана на риба е поеколошка од онаа што вклучува копнени животни. За време на истражувањето, тој открива и интересни податоци за американските навики во исхраната и рибарската индустрија – на пример, просечната риба патува околу 5.000 милји пред да заврши на чинијата.
Глобалната организација на EPA и DHA Омега-3 реагираше на наодите од документарецот, истакнувајќи дека фактори како што се холестеролот, крвниот притисок и триглицеридите се под влијание на бројни животни навики – исхрана, вежбање и стрес. Тие нагласуваат дека студиите на голема популација се неопходни за да се утврди вистинска причинско-последична врска помеѓу консумирањето на омега-3 масни киселини и здравствените исходи.
Иако филмот е направен во 2017 година, прашањето за вистинските ефекти од додатоците во исхраната со рибино масло останува предмет на дебата денес – помеѓу научните докази, личните искуства и моќната индустрија што стои зад нив.
