Цената од 25 евра за квадратен метар лепење плочки, која деновиве сè почесто се спомнува меѓу мајсторите и инвеститорите, стана новата реалност на пазарот за занаетчиски услуги.
За дел од граѓаните таа сума звучи претерано, речиси шокантно, особено ако се земе предвид дека станува збор само за работна рака, без материјал.
Но од другата страна на приказната стојат плочкарите, кои велат дека ова не е никакво „дерење“, туку логичен резултат на условите во кои работат.
„Луѓето гледаат бројка и реагираат емоционално. Не гледаат што има зад неа“, објаснуваат познавачи на градежниот сектор.
Според нив, цената од 25 евра по квадрат не паднала од небо, туку се формирала постепено, под притисок на повеќе фактори кои со години се насобираат.
Недостигот од квалификувана работна сила е еден од клучните. Младите ретко се одлучуваат за занаети, а оние што ги има, сè почесто заминуваат во странство, каде истата работа се плаќа и двојно повеќе.
Во таква ситуација, оние што останале на домашниот пазар имаат луксуз да бираат. И не само тоа.
„Денес плочкар не лепи како пред 20 години. Се бара прецизност, рамни линии, минимални фуги, големи формати на плочки што бараат искуство и физичка сила. Една грешка и целиот ѕид оди повторно“, велат експерти од областа.
А грешките, додаваат, најчесто ги плаќа самиот мајстор, не инвеститорот.
Сопствениците на станови и куќи, пак, имаат поинаква перспектива. За нив, реновирањето станува сè поскап спорт.
„Ќе лепам 40 квадрати плочки, тоа се 1.000 евра само за работа. А каде се лепакот, фугата, плочките…“, реагираат граѓани со кои разговаравме.
Дел од нив признаваат дека се обиделе сами да лепат, гледајќи видеа и читајќи совети, но брзо се откажале. Ѕидот не излегол рамен, аглите бегале, а нервите… подобро да не се зборува.
Аналитичарите предупредуваат дека ова е тренд кој нема брзо да се смени. Напротив. Ако не се вложи во занаетчиско образование и ако не се создадат услови младите да гледаат перспектива во ваквите професии, цените ќе одат уште нагоре.
„Плочкар од 25 евра денес, утре ќе биде 30. Прашање на време, не на желба“, велат тие.
Дополнителен проблем е и тоа што голем дел од работата се договара на црно. Без фактури, без договори, без гаранции. Тоа од една страна им оди во прилог на мајсторите, кои избегнуваат даноци, но од друга ги става инвеститорите во незавидна позиција.
Ако нешто тргне наопаку, нема каде да се жалат. А такви случаи има. И тоа не малку.
На крајот, прашањето не е само дали 25 евра се многу или малку. Прашањето е што добивате за тие пари. Ако добивате рамни ѕидови, плочки што не „ѕвонат“, фуги што не пукаат по шест месеци, можеби цената и не изгледа толку страшно. Ако, пак, добиете работа што по една зима ќе мора повторно да се прави, тогаш и 10 евра се многу.
И така, додека едните негодуваат, другите си го полнат календарот со закажани термини до лето. Пазарот си го кажува своето. Сакале ние или не…
Б.З.М.
