Турските власти работат на ограничување на пристапот на локалните банки до поевтино финансирање во странство. Мерката е дел од кампањата на Анкара за спречување на протокот на „жешки пари“ од пазарот на лирата во Лондон.
Банкарскиот регулатор на земјата, „BDDK“, им пиша на заемодавателите оваа недела барајќи од нив да се воздржат од синтетички свопови, кои ги користат за пристап до поевтина лира во странство, објави „Bloomberg“, повикувајќи се на луѓе запознаени со ова прашање.
Директивата е резултат на разговорите меѓу централната банка и претставници на Министерството за финансии во Лондон и Њујорк претходно овој месец. За време на разговорите, тие изразија загриженост за тоа што локалните банки ги заобиколуваат ограничувањата за офшор своповите, велат изворите.
По тие состаноци, централната банка воведе нови мерки што го прават поскапо за банките да позајмуваат лири во странство.
Централната банка и „BDDK“ одбија да коментираат за ова прашање.
Властите се загрижени за големиот обем на синтетички свопови преку ноќ што ги користат локалните банки за продажба на цврста валута на офшор договорни страни, додека продаваат еквивалентен износ долари за фунти на локалниот пазар, велат изворите. Тргувањата им овозможуваат на банките пристап до финансирање во фунти со каматни стапки од околу 30%, во споредба со стапката од 37% на централната банка.
Опсешниот обем на вакви трансакции се проценува на милијарди долари, според трговците кои побараа да не бидат идентификувани. Бидејќи овие операции не се пријавуваат како свопови, тие се надвор од постојните ограничувања, што ефикасно им овозможува на банките да ги заобиколат правилата, додадоа изворите.
Постојат две причини зошто евтините кредити се проблем за властите. Прво, тие ризикуваат да ја поткопаат строгата монетарна политика на централната банка. Друга загриженост е дека трансакциите дополнително ќе го поттикнат офшор тргувањето со лирата, која е меѓу најпопуларните на пазарите во развој и нуди еден од највисоките приноси во светот.
Наместо тоа, турските власти ги охрабруваат инвеститорите да вложуваат пари во долгорочен долг, велат изворите. Некои локални банки почнаа да купуваат обврзници во лира.
Пазарот долго време е рај за странски шпекулативни инвеститори, кои ја користат предноста на лирата со висок принос преку форвард на валути без ограничувања од турските регулатори. Но, креаторите на политиките се загрижени дека шпекулативните приливи на капитал ќе ја зголемат нестабилноста.
Каматните стапки се пониски на офшор пазарот бидејќи ограничувањата за локалните банки кои тргуваат со лири во странство доведоа до прекумерна понуда на валутата во Лондон. Кога турските банки позајмуваат големи заеми на офшор пазарот, резултирачкиот одлив на ликвидност ги зголемува приносите на краткорочните термински договори за лири, што ги прави уште попривлечни за трговците со валути.
Турција неколку пати се обиде да го затвори прозорецот за евтина лира во странство. Минатата година, централната банка го зголеми коефициентот на задолжителна резерва за кредити во лири од странство. Во 2018-та година, „BDDK“ го ограничи обемот на трансакции што турските банки можат да ги спроведуваат со договорните страни во странство. Регулаторот, исто така, воведе мерки за ограничување на пристапот на странските инвеститори до ликвидноста на лирата.
Одлуката на властите да ги ограничат „жешките пари“ е дополнително зајакната од март 2025-та година, кога апсењето на лидерот на опозицијата Екрем Имамоглу предизвика одлив на милијарди долари за неколку минути. Со падот на лирата, централната банка беше принудена да прибегне кон итни зголемувања на каматните стапки и скапи интервенции во девизниот курс. Тргувањето со фунти во офшор беше проценето на над 30 милијарди долари во тоа време.
