Американскиот претседател Доналд Трамп разгледува опции против Иран, кои вклучуваат целни напади врз безбедносните сили и нивните лидери за да ги охрабри демонстрантите, потврдија повеќе извори за Ројтерс.
Но, израелски и арапски претставници веруваат дека само воздушните напади не можат да го соборат клерикалното владеење. Два американски извори запознаени со дискусиите велат дека Трамп сака да создаде услови за промена на режимот откако задушувањето на протестите претходно овој месец го уништи националното движење, при што загинаа илјадници луѓе.
Опции на масата на Трамп
За да се постигне ова, Трамп наводно разгледува напади врз команданти и институции што Вашингтон ги смета за одговорни за насилството, со цел да им даде на демонстрантите доверба што им е потребна за да ги преземат владините и безбедносните згради.
Еден од американските извори рече дека опциите што ги дискутираат помошниците на Трамп вклучуваат многу поголем напад со потрајни последици, можеби врз објекти за балистички ракети што можат да стигнат до сојузниците на САД на Блискиот Исток или врз програмата за нуклеарно збогатување на Иран.
Друг американски извор истакнува дека Трамп сè уште не донел конечна одлука за текот на дејствувањето, вклучително и воената опција. Пристигнувањето на американскиот носач на авиони „УСС Абрахам Линколн“ и придружните воени бродови на Блискиот Исток оваа недела ги прошири опциите на Трамп за воена акција, откако тој постојано се закануваше дека ќе интервенира за да ги смири протестите во Иран.
Сојузниците предупредуваат: Нападите би можеле да имаат контраефект
Четири арапски претставници, тројца западни дипломати и висок западен извор чии влади се информирани за дискусиите изразија загриженост. Тие веруваат дека ваквите напади, наместо да ги доведат луѓето на улиците, би можеле да го ослабнат движењето кое веќе е потресено од најкрвавата репресија од Исламската револуција во 1979 година.
Алекс Ватанка, директор на Програмата за Иран во Институтот за Блискиот Исток, рече дека без значителни пребегнувања во војската, протестите на Иран остануваат „херојски, но надјачани“. Висок израелски функционер со директно познавање на израелско-американското планирање рече дека Израел не верува дека само воздушните напади можат да ја соборат Исламската Република.
„Ако сакате да го соборите режимот, мора да испратите копнени сили“, рече тој, додавајќи дека дури и ако САД го убијат врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, Иран „ќе има нов лидер да го замени“. Тој верува дека само комбинација од надворешен притисок и организирана домашна опозиција може да го промени политичкиот правец на Иран.
Илјадници убиени за време на протестите
Според израелски функционер, раководството на Иран е ослабено од немирите, но сè уште цврсто ја држи власта и покрај длабоката економска криза што ги поттикна протестите. Повеќе извештаи на американските разузнавачки служби дојдоа до сличен заклучок: Условите што доведоа до протестите сè уште постојат и ја ослабуваат владата, но без големи пукнатини на власта, рекоа две лица запознаени со извештаите.
Врховниот лидер Хамнеи јавно призна неколку илјади смртни случаи за време на протестите, обвинувајќи ги САД, Израел за немирите и она што тој го нарече „бунтовници“. Американската група за човекови права HRANA наведува дека бројот на убиени во немирите е 5.937, вклучувајќи 214 припадници на безбедносните сили, додека официјалните бројки зборуваат за 3.117 мртви. Ројтерс не можеше независно да ги потврди тие бројки.
Хамнеи и борбата за наследство
На 86-годишна возраст, Хамнеи се повлече од секојдневното управување, ги намали јавните настапи и се верува дека престојува на безбедни локации откако израелските напади минатата година убија многу од врвните воени команданти на Иран, изјавија регионалните претставници. Секојдневното управување премина на лица поврзани со Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ), вклучувајќи го и високиот советник Али Лариџани.
Сепак, Хамнеи го задржува последниот збор за прашања поврзани со војната, наследството и нуклеарната стратегија, што значи дека политичките промени се многу тешки додека тој е на местото на настанот. Во Вашингтон и Ерусалим, некои претставници тврдат дека транзицијата на власта во Иран би можела да го заврши нуклеарниот ќорсокак и да ја отвори вратата за соработка со Западот.
