Иако просечната плата во Македонија е околу 750 евра, покривот над главата станува луксуз за повеќето граѓани. Денес, стан со една спална соба во Скопје негде чини и над 100.000 евра, а стан со две спални соби чини до 150.000, што значи дека за покрив над главата се потребни помеѓу 130 и 200 просечни плати – и тоа без вклучена камата за кредитот. Овие бројки јасно покажуваат дека денес во Скопје купувањето стан без две стабилни плати на домаќинството е речиси невозможно, додека стан со две спални соби е реална опција само со долгорочен долг.
Иако просечната нето плата во Македонија е околу 750 евра, купувањето стан е сè уште тешка цел за повеќето граѓани без долгорочен долг. Кога просечните цени на становите се споредуваат со приходите, станува јасно дека пазарот на недвижности е далеку од реалната платежна моќ на граѓаните. Секако, треба да се земе предвид дека приходите на мнозинството граѓани се под националниот просек.
Според моменталните пазарни цени, еднособен стан од 40 до 50 квадратни метри во Скопје чини помеѓу 80.000 и 120.000 евра, додека цената на двособен стан од 60 до 80 квадратни метри се движи од околу 120.000 до 150.000 евра. Во пракса, ова значи дека би биле потребни помеѓу 100 и 130 просечни плати за купување еднособен стан, а до 200 плати за двособен стан – под услов целата плата да се издвои само за станот, што, секако, е нереално.
Затоа повеќето граѓани немаат друга алтернатива освен станбен кредит на долг рок до 30 години. Станбениот кредит претставува значителен товар за буџетот на домаќинствата, особено за домаќинствата со една просечна плата, додека двособен стан со две плати бара долгорочен долг и висок степен на финансиска стабилност.
Проблемот е уште поизразен кога се зема предвид структурата на платите. Голем број вработени во Македонија примаат минимална плата или само малку над минималната плата. За тие домаќинства, дури и еднособен стан со кредит станува практично недостижен, бидејќи месечната рата честопати би надминала половина од вкупниот приход.
Овие бројки јасно покажуваат дека денес во Скопје, купувањето стан без стабилни приходи на две домаќинства е речиси невозможно, додека двособен стан е реална опција само со долгорочен долг.
