Претседателот на САД, Доналд Трамп, го „покрена“ Комитетот за мир на церемонија на маргините на Светскиот економски форум во Давос, во присуство на претседателите, премиерите и шефовите на надворешни работи на неколку земји.
На церемонијата има голем број претставници од Блискиот Исток и Јужна Америка, но има малку водечки американски сојузници од Европа.
Списокот на членови на Одборот сè уште не е јасен, објавува агенцијата АП.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, и американскиот претставник Стив Викоф беа со Трамп.
Комитетот првично беше замислен како мала група светски лидери кои ќе го надгледуваат спроведувањето на мирот и обновата во Појасот Газа, но тој е проширен во иницијатива за која некои европски земји веруваат дека ќе ги поткопа Обединетите нации.
Меѓу потписниците на документите за пристапување кон Комитетот за мир се аргентинскиот претседател Хавиер Мајли и унгарскиот премиер Виктор Орбан, како и лидерите на Азербејџан Илхам Алиев, казахстанскиот претседател Касим-Жомрат Токаев, косовскиот претседател Вјоса Османи.
На самиот почеток од својот говор, во кој го инаугурираше одборот пред потпишувањето на неговата повелба, Трамп се осврна на загриженоста во врска со Обединетите нации.
„Секој сака да биде дел од одборот, а ние ќе соработуваме со многу други, вклучувајќи ги и Обединетите нации“, рече Трамп во присуство на дваесет светски лидери на сцената.
Трамп рече дека неговиот Комитет ќе работи заедно со ОН и нагласи дека има „огромен потенцијал“.
Трамп беше многу критичен кон ОН и ги повлече САД од голем број меѓународни организации, а неодамна изрази амбиции дека новиот меѓународен одбор може да ја копира, ако не и да се натпреварува, ОН како тело кое може да игра улога во посредувањето во други меѓународни конфликти.
Меѓу шефовите на влади или држави беа индонезискиот претседател Прабово Субианто, конзервативниот претседател на Парагвај Сантијаго Пења, претседателот на Узбекистан Шавкат Мирзијоев, премиерот на Пакистан Шехбаз Шариф, премиерот на Ерменија Никол Пашикјан, како и министри и дипломати од Саудиска Арабија, Бахреин, Турција и Мароко.
Поради скептицизмот во врска со некои поканети членови на комитетот и неговиот мандат, некои традиционални сојузници на САД одлучија засега да не учествуваат.
Околу 35 земји се согласија да се приклучат на проектот, изјави за новинарите висок американски функционер, а 60 земји се поканети да се приклучат.
Сè уште има отворени прашања за одборот.
Рускиот претседател Владимир Путин, кој беше поканет да присуствува, рече дека неговата земја сè уште се консултира со стратешките партнери на Москва пред да донесе одлука.
Други прашуваат зошто Путин и другите авторитарни лидери беа поканети да се приклучат на состанокот, а Трамп рече дека го сака „секој“ кој е моќен.
„Имам некои контроверзни луѓе. Но, тие се луѓе кои ја завршуваат работата. Тие се луѓе кои имаат огромно влијание“, рече Трамп претходно.
Британскиот министер за надворешни работи денес изјави дека Велика Британија ќе ја прескокне церемонијата.
„Ние нема да бидеме еден од потписниците денес“, изјави Ивет Купер за Би-Би-Си.
„Бидејќи ова е правен договор што покренува многу пошироки прашања, а ние се грижиме Путин да биде дел од нешто што зборува за мир, кога сè уште не сме виделе никакви знаци за тоа во Украина“, рече Купер.
Други европски земји слично ја одбија поканата.
Норвешка и Шведска рекоа дека нема да учествуваат, како што рече и Франција. Француските претставници нагласија дека иако го поддржуваат мировниот план за Газа, се загрижени дека комитетот би можел да се обиде да ги замени Обединетите нации како главно место за решавање на конфликтот. Словенија, исто така, одлучи засега да не се приклучи на одборот, како и Хрватска.
Зборувајќи за Газа денес, Трамп рече дека „работите навистина се смируваат“.
„Само пред една година светот гореше, многу луѓе не го знаеја тоа“, рече Трамп во Давос и повтори дека завршил осум војни.
Трамп изјави дека војната меѓу Израел и Хамас во Газа навистина завршува и дека присуството на Хезболах во Либан е сведено на „остатоци“.
Тој рече за конфликтот во Газа дека сега е сведен на „мали пожари“ и дека тие можат да се изгаснат „многу лесно“.
На церемонијата беа прикажани и снимки од Нова Газа. Прикажани се слики од футуристички високи згради покрај морето, во сегашниот Појас Газа. На крајот од церемонијата, Трамп се опиша себеси како личност која се занимава со недвижности во срцето.
