Работиш повеќе, а на крајот од месецот живееш полошо. Ова не е фраза извадена од некоја социјална мрежа, туку чувство што тивко, но упорно се шири меѓу луѓето. Чувство дека нешто не штима. Дека трудот и наградата одамна престанале да одат во иста реченица.
Во разговор со граѓани, најчесто се повторува истото: повеќе работни часови, повеќе обврски, помалку простор за живот.
Платите номинално растат, велат експертите, но реалноста на касата во маркетот зборува поинаку. Инфлацијата, која одамна не е само статистички термин, ја јаде таа разлика пред да стигне до паричникот.
Или, како што забележуваат познавачите на состојбите, платата денес има поголема бројка, но помала тежина.
Економскиот парадокс станува очигледен кога ќе се погледне секојдневието.
Луѓето работат прекувремено, земаат дополнителни ангажмани, фриленс, викенд-работа, а сепак се откажуваат од нешта што до вчера биле нормални.
Одмор, култура, дури и квалитетна храна.
„Работиме за да ги платиме сметките, не за да живееме“, велат аналитичарите.
Според економските експерти, проблемот не е само во висината на платите, туку во нивниот однос со трошоците. Цените на основните производи растат побрзо од приходите, а тоа создава тивок, но константен притисок.
Секој месец започнува со планови, а завршува со калкулации. И со прашањето – каде исчезнаа парите?
Дополнителен слој на проблемот е продуктивноста. Работодавачите бараат повеќе, побрзо, поефикасно. Работниот ден се развлече, границата меѓу работа и приватен живот се избриша, а психолошкиот замор стана новата нормала.
Експертите предупредуваат дека ваквиот модел е неодржлив, но системот продолжува да го турка. Затоа што бројките на хартија изгледаат добро, а човекот зад нив… тоа е веќе друга приказна.
Интересно е што овој парадокс не е ограничен само на една земја или еден регион. Познавачите на глобалните економски трендови укажуваат дека и во побогатите економии се појавува истата појава: раст на БДП, раст на профитите, а чувство на сиромаштија кај средната класа. Како да се создава економија што произведува бројки, но не и сигурност.
Во ваква средина, луѓето почнуваат да ја губат довербата во концептот „работи напорно и ќе успееш“. Тој наратив полека се распаѓа. Не затоа што трудот не вреди, туку затоа што системот не го наградува на начин што овозможува достоинствен живот.
Аналитичарите предупредуваат дека ова може да има долгорочни последици – демотивација, иселување, пад на продуктивноста. И еден тивок цинизам што се вовлекува во секојдневните разговори.
„Не сме мрзливи, уморни сме“, велат експертите.
Б.З.М.
