Доверлива проценка на американските разузнавачки служби заклучи дека врвните личности во режимот на Николас Мадуро – вклучувајќи ја и потпретседателката Делси Родригез – се најпогодни да ја водат привремената влада во Каракас и да одржуваат краткорочна стабилност доколку автократот ја изгуби власта, дознава „Волстрит џурнал“, повикувајќи се на извори запознаени со документот.
Анализата е подготвена од Централната разузнавачка агенција на САД (ЦИА), а му била презентирана на американскиот претседател Доналд Трамп и споделена со мал круг врвни функционери во неговата администрација, изјавија два извори за „Волстрит џурнал“. Токму оваа проценка, според изворите, била една од причините зошто Трамп одлучил да го поддржи потпретседателот на Мадуро наместо лидерката на опозицијата и добитничка на Нобелова награда за мир, Марија Корина Мачадо.
Проценката на разузнавањето, објави „Волстрит џурнал“, помага да се објасни зошто Трамп не го поддржал обидот на опозицијата да ја преземе власта во Венецуела по молскавичната воена операција на САД минатата недела во која беше заробен Мадуро и донесен во САД на судење. Како и во својот прв мандат, Трамп беше убеден дека краткорочната стабилност на Венецуела може да се обезбеди само ако замената на Мадуро ја има поддршката од вооружените сили на земјата и другите клучни елити.
Според извори запознаени со документот, високи претставници на администрацијата на Трамп побарале од ЦИА да ја подготви аналитичката проценка, а потоа ја дискутирале за време на разговорите за плановите за „денот потоа“ во Венецуела. Точниот датум на проценката не е познат, но двајца од изворите рекоа дека Трамп бил информиран за тоа во последните недели.
Проценката не објаснува како Мадуро би можел да ја изгуби власта или да се залага за негово отстранување, туку се фокусирала на проценка на внатрешната ситуација во Венецуела доколку тоа се случи, велат изворите.
Извештајот ги наведува Делси Родригез и уште двајца високи функционери на режимот како можни привремени лидери кои би можеле да го одржат редот, според изворот. Имињата на другите двајца не се откриени, но освен Родригез, двата највлијателни центри на моќ во Венецуела се министерот за внатрешни работи Диосдадо Кабељо и министерот за одбрана Владимир Падрино.
Овие двајца тврдокорни, кои ја контролираат полицијата и армијата, би можеле да го саботираат секој обид за транзиција на власта, предупредуваат поранешни американски и венецуелски функционери. И двајцата се соочуваат со кривични обвиненија во САД слични на оние против Мадуро и се сметаат за несоработувачки со Вашингтон.
Проценката на ЦИА, исто така, заклучи дека Едмундо Гонзалез, кој е широко распространет како вистински победник на изборите во 2024 година против Мадуро, како и Мачадо, би имал големи проблеми со добивањето легитимитет додека се соочуваат со отпор од безбедносните служби лојални на режимот, мрежите за дрога и политичките противници.
Мачадо, која цврсто се здружи со администрацијата на Трамп, постојано ги фалеше неговите строги политики кон Мадуро. Во октомври, таа рече дека Трамп ја заслужува Нобеловата награда за мир што ја добила и му ја посвети за она што таа го нарече „решителна поддршка на нашата кауза“.
Откако беше префрлен во Њујорк, Мадуро вчера за прв пат се појави на суд, каде што се соочува со федерални обвиненија за нарко-тероризам. Тој се изјасни за невин.
„Волстрит џурнал“ потсетува дека на крајот од минатата година, ЦИА успеала да утврди извор во најтесниот круг на Мадуро, кој дал информации за неговите движења. Внимателното следење на неговата локација, заедно со употребата на други алатки за надзор, вклучувајќи и скриени беспилотни летала, им овозможило на елитните американски „Делта Форс“ да го уапсат Мадуро и неговата сопруга за време на рацијата, соопштија извори запознаени со операцијата.
Вчера, американскиот државен секретар Марко Рубио, министерот за одбрана Пит Хегсет и други високи функционери информираа двопартиска група американски пратеници за справувањето на администрацијата со Венецуела.
Аналитичарите за Латинска Америка претходно предупредија, дури и за време на првиот мандат на Трамп, дека соборувањето на Мадуро без способна замена може да доведе до зајакнување на вооружените фракции, ривалските политичари и криминалните групи, што би резултирало со сериозна безбедносна криза во земјата.
Дејвид Смилде, професор на Универзитетот Тулан, специјализиран за Венецуела, рече дека очекувањето дека Мачадо или друг опозициски лидер едноставно ќе ја преземе власта е „магичен реализам“. Подобра опција по падот на Мадуро, верува Смилде, би била да се принуди Родригез да иницира трансфер на власта, но проблемот е што „се чини дека никој во САД не учествува активно во преговорите“.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, изјави дека „претседателот и неговиот тим за национална безбедност донесуваат реални одлуки за конечно да ја усогласат Венецуела со интересите на Соединетите Американски Држави и да станат подобра земја за венецуелскиот народ“. Таа одби да коментира конкретно за проценката на ЦИА.
Администрацијата на Трамп, објавува „Волстрит џурнал“, во последните денови испраќаше мешани пораки за тоа како планира да соработува со Родригез, која САД ја сметаат за прагматична политичарка. Иако првично зазеде пркосен став, во неделата таа сигнализираше подготвеност за соработка со САД и разговараше со Рубио.
Рубио во серија телевизиски интервјуа во неделата рече дека САД ќе ја принудат Родригез да дејствува во интерес на САД со спроведување на поморска блокада, односно со пресретнување на санкционирани танкери за нафта за да ја лиши Венецуела од приходи. Но, само неколку часа подоцна, Трамп јасно стави до знаење дека претпочита директна власт, без да објасни како Вашингтон би наметнал услови во Каракас.
„Ние сме главни“, им рече Трамп на новинарите. „Ни треба целосен пристап. Ни треба пристап до нафта и други работи во нивната земја што ни овозможуваат да ја обновиме нивната земја.“
Прифаќањето на Родригез од страна на Трамп и отфрлањето на опозицијата предводена од Мачадо ги изненади нејзините помошници и многу американски поддржувачи во саботата. Мачадо „нема поддршка или почит во земјата“ потребни за да ја преземе власта во демократска транзиција, рече Трамп.
Трамп и неговите најблиски сојузници претходно јавно ги промовираа Мачадо и нејзиното движење како најдобра опција за преземање на власта. Во објава на Truth Social во јануари, Трамп ја пофали за „мирно изразување на гласот и волјата на венецуелскиот народ“. Рубио, еден од нејзините најгласни поддржувачи, потпиша писмо со кое ја номинираше за Нобелова награда за мир, а синот на Трамп, Дон Трамп помладиот, често ја промовираше како иднина на венецуелската демократија.
Но, приватно, Трамп се посомневал во опозицијата откако заклучил дека таа не успеала за време на неговиот прв мандат, рече Хуан Круз, тогашен врвен функционер на Белата куќа за политиката за Латинска Америка.
Трамп потоа воведе широки санкции врз државната нафтена компанија на Венецуела, дипломатски го изолираше Мадуро и се обиде да поттикне воено востание. Но, ниту вооружените сили ниту пошироката јавност не се кренаа против режимот, што, според Круз, го зајакна верувањето на Трамп дека опозицијата ветувала повеќе отколку што можела да исполни.
„Трамп ја гледа опозицијата како губитници, бидејќи не ги исполнила очекувањата“, рече Круз. „Тоа е опозиција која тој ја смета за неимпресивна и неуспешна, па зошто едноставно би ѝ ја предал власта?“
