Многу пати во бизнисот се случува по состанок да излезете со чувство дека „нешто не беше во ред“, иако зборовите звучеле коректно, па дури и охрабрувачки.
Токму тука влегува говорот на телото – оној тивок, но исклучително гласен дел од комуникацијата што често кажува повеќе од секоја реченица.
Истражувањата со години укажуваат дека невербалната комуникација носи огромен дел од пораката – некои велат половина, некои дури и до 90 проценти – и токму затоа во деловниот свет таа не е спореден елемент, туку суштина.
„Во бизнис комуникацијата, телото многу често ја кажува вистината, а зборовите ја прикриваат“, вели за нашиот медиум консултант за организациска психологија со долгогодишно искуство во корпоративни обуки.
Според него, начинот на кој некој седи, гледа или реагира со минимален гест, може да открие дали соговорникот е сигурен, несигурен, заинтересиран или едноставно – присутен само физички.
Контактот со очи е меѓу првите сигнали што ги регистрираме, и тоа речиси несвесно. Во деловен контекст, стабилен, но ненаметлив поглед најчесто се толкува како знак на самодоверба и искреност.
Прекумерното зјапање, пак, може да создаде непријатност или впечаток на агресија, додека избегнувањето на погледот често се поврзува со несигурност или криење информации.
Но, како што предупредуваат експертите, тука нема универзални правила – културниот контекст, заморот или стресот знаат целосно да ја променат сликата.
Положбата на телото зборува исто толку јасно. Навалување нанапред за време на разговор обично сигнализира интерес и вклученост, додека потпрено тело, прекрстени раце или оддалечување од масата може да укажуваат на затвореност, одбрана или досада.
„Кога некој вели дека е отворен за соработка, а седи со прекрстени раце и затворени раменици, телото му противречи“, објаснува истиот соговорник.
И тука се јавува оној тивок судир меѓу кажаното и покажаното…
Рацете се посебна приказна. Отворени дланки, умерени гестови и смирени движења најчесто асоцираат на искреност и подготвеност за дијалог. Скриени раце, играње со пенкало, постојано чукање по маса или нервозно наместување на облеката, од друга страна, може да сигнализираат напнатост или несигурност. Во преговори, овие ситни движења често се следат повнимателно од самите зборови, особено кога станува збор за чувствителни одлуки.
И насмевката, иако делува наједноставно, има повеќе лица. Искрена насмевка, онаа што ги вклучува и очите, создава чувство на доверба и блискост, што е непроценливо во бизнис средина. Насмевка „по должност“, без емоција, пак, лесно се препознава и може да остави впечаток на формалност или дистанца. А понекогаш, кога насмевката се појавува во погрешен момент… да, и тоа се забележува.
Гласот, иако формално спаѓа во вербалната комуникација, често се чита невербално – преку интонацијата, темпото и паузите. Брз говор може да открие нервоза или желба што побрзо да се заврши разговорот, додека премногу бавен и монотон тон може да сигнализира незаинтересираност.
Кратките паузи, оние што не се планирани, често кажуваат дека соговорникот размислува, се двоуми или внимателно бира што ќе каже… или што нема да каже.
Во бизнис комуникацијата, најголемата грешка е буквалното читање на еден гест изолиран од контекстот. Телото треба да се „чита“ како целина – поглед, држење, глас, микродвижења – сè заедно.
„Еден сигнал сам по себе не значи ништо, но кога повеќе од нив се поклопуваат, тогаш добивате јасна слика“, потенцира нашиот соговорник.
И можеби токму тука е најважната лекција: во деловниот свет не победуваат секогаш оние што најгласно зборуваат, туку оние што знаат да слушаат – и да гледаат.
Затоа што телото, колку и да се обидуваме да го контролираме, секогаш остава траги. А тие траги, ако знаете како да ги препознаете, можат да бидат клучни. Или пресудни. Или… барем доволни за да знаете на што сте.
Б.З.М.
