Европската комисија го претстави својот прв План за прифатливо домување, кој има за цел да ги задоволи најитните потреби на европските граѓани, пристап до прифатливо, одржливо и квалитетно домување, објави прес-службата на ЕК.
Според проценките на Комисијата, на ЕУ ќе ѝ требаат повеќе од два милиони домови годишно за да ја задоволи моменталната побарувачка. Ова значи дека ќе треба да додаде околу 650.000 домови годишно на 1,6 милиони што се во изградба. Изградбата на дополнителните станбени единици ќе чини околу 150 милијарди евра годишно.
Во текот на изминатите десет години, цените на куќите се зголемија во просек за над 60%, додека кириите се зголемија за над 20%. Милиони Европејци се борат да најдат прифатливо домување.
„Со поткопување на мобилноста на работната сила, пристапот до образование и основањето семејство, кризата со домувањето ја оштетува и конкурентноста на економијата на ЕУ и социјалната кохезија. Справувањето со оваа криза бара европски напор прилагоден на реалноста на терен“, забележува Комисијата.
Ќе ги поддржи земјите-членки, регионите и градовите преку преземање мерки за додавање вредност каде што е можно. Планот се фокусира на зголемување на понудата на домување, мобилизирање инвестиции и реформи, справување со краткорочните изнајмувања во области со тесни пазари на домување и поддршка на најпогодените.
Планот предлага мерки за попродуктивна и иновативна градба и реновирање за справување со несовпаѓањето на домувањето преку Европска стратегија за домување. Пакетот мерки, исто така, вклучува препораки на Советот за Нов европски баухаус, промовирајќи одржливи, достапни и висококвалитетни дизајни во изградената средина.
Ревидираните правила за државна помош на ЕУ ќе им олеснат на земјите-членки да поддржат прифатливо и социјално домување. Комисијата ќе соработува со националните, регионалните и локалните власти за да ги олесни правилата и процедурите што ја ограничуваат понудата на домување, со посебен фокус на урбанистичкото планирање и градежните дозволи. Нова законодавна иницијатива за краткорочни изнајмувања ќе ги поддржи областите со тесни пазари на домување.
Комисијата досега мобилизираше 43 милијарди евра инвестиции во домување и ќе продолжи со своите напори во следниот долгорочен буџет на ЕУ. Исто така, развива нова Паневропска инвестициска платформа во соработка со Европската инвестициска банка, националните и регионалните банки и други меѓународни финансиски институции.
Комисијата ќе мобилизира нови инвестиции во студентски и социјални станови и ќе им помогне на земјите-членки да најдат подобри решенија за бездомништвото врз основа на принципите „Домувањето на прво место“.
Нова Европска алијанса за домување помеѓу земјите-членки, градовите, регионите, институциите на ЕУ, давателите на домување и здруженијата, социјалните партнери, индустријата и граѓанското општество ќе биде одговорна за спроведување на планот. Комисијата ќе го презентира напредокот до крајот на својот мандат. Таа го организира првиот самит на ЕУ за домување во 2026-та година.
„Пристапот до прифатливи станови е сериозна грижа за многумина во Европа. За да се справиме со ова прашање, ни треба заеднички напор од различни земји и широк спектар на мерки. Преземаме мерки за да им помогнеме на земјите-членки да ги задоволат потребите на граѓаните и градоначалниците и да се справат со пазарните неуспеси“, рече Тереза Рибера, извршен потпретседател на Европската комисија и комесар за чиста, праведна и конкурентна транзиција.
Според Ден Јергенсен, комесар за енергетика и домување, Европа мора да преземе колективна одговорност за кризата со домувањето што влијае на милиони граѓани и да преземе мерки за нејзино решавање.
– Не станува збор само за покривот над нашите глави, нашата демократија е во прашање, бидејќи ако не го решиме овој проблем, ризикуваме да оставиме вакуум што ќе го пополнат екстремни политички сили – рече тој.
„Планот ги опишува конкретните активности за попристапно домување преку инвестиции, регулирање на краткорочните изнајмувања, намалување на бирократијата и поддршка на најпогодените во општеството. Бидејќи домувањето не е само стока, тоа е фундаментално право“, додаде Јоргенсен.
