Централноевропските валути се очекува да се оддалечат од сегашните максимумни нивоа во 2026-та година, покажува новата анкета спроведена од економисти на „Reuters“. Главните валути од регионот достигнаа повеќемесечни врвови минатиот месец, но аналитичарите предупредуваат дека трендот можеби е при крај.
Според анкетата, унгарската форинта, валута со најдобри перформанси во Централна Европа, со раст од 8% од почетокот на годинава, се очекува да ослабне за 2,3% во наредните 12 месеци, односно од затворањето во вторник на ниво од 390 форинти за едно евро. Форинтата минатата среда достигна нов 22-месечен максимум од 380,35 за евро, но аналитичарите прогнозираат пад од околу 1% до крајот на 2025-та година, со враќање на курсот околу 385.
Дел од економистите сметаат дека евентуален напредок во разговорите за завршување на војната во Украина би можел да ја зајакне форинтата и останатите централноевропски валути. Но други гледаат ограничен потенцијал за унгарската валута поради стагнацијата на економијата и фискалните предизвици што ја очекуваат земјата пред парламентарните избори во првата половина од 2026-та година.
„Се придржуваме до ставот дека унгарската валута е преценета, со оглед на слабите економски перформанси“, наведуваат аналитичарите од полската филијала на банката „Santander“.
Каматните стапки како клучен фактор
Форинтата и чешката круна се најдобро пласираните валути во Централна Европа годинава. Круната забележа раст над 4%, бидејќи централните банки во овие земји ги паузираа намалувањата на каматните стапки и го одложија понатамошното монетарно олабавување започнато во 2023-та година.
Анкетата ја идентификува чешката круна како валута со најдобри перформанси во следните 12 месеци. Се очекува да ги задржи добивките и да го заврши периодот со курс од околу 24,1 крони за евро, блиску до 26-месечниот максимум од 24,106 достигнат минатата среда.
Покрај строгата монетарна политика, валутите добиваат поддршка и од послабиот американски долар, а во случајот на Чешка, и од забрзан економски раст. Подобрувањата во економијата позитивно влијаат и врз полската злота, и покрај серијата намалувања на каматните стапки годинава.
Злота и леи – умерени движења
Полската злота бележи раст од 1,1% од почетокот на годината и минатиот месец достигна седуммесечен максимум од 4,218 за евро. Аналитичарите прогнозираат мало слабеење на 4,25 во следните 12 месеци, што е во рамките на нејзиниот годишен опсег на движење.
Се очекува романските леи, кои централната банка ги одржува во режим на управуван флуктуирачки курс, да ослабне за 1,1% во следните 12 месеци и да достигне ниво од 5,1442 за евро. Тоа е блиску до историскиот минимум од 5,152 достигнат во мај, кога инвеститорите изразија загриженост дека претстојните претседателски избори може да го успорат намалувањето на најголемиот буџетски дефицит во ЕУ.
Јакуб Кратки од „Generali Investments CEE“ објаснува дека романската централна банка намерно ја држи леата стабилна поради инфлаторните притисоци што произлегуваат од тековната фискална консолидација.
„Откако ќе помине инфлаторниот шок, централната банка би можела да дозволи умерена девалвација на леите“, додава Кратки.
