Во последниве месеци, трошоците за храна толку брзо се качуваат што луѓето веќе развиваат природна вештина да менуваат намирници како фигури на шах.
Кашкавалот одамна е заменет со сирење, сирењето со урда, месото со печурки, путерот со маргарин… и баш кога човек мисли дека веќе нема што друго да се приспособи, се појавува дилемата што ги збунува сите домаќинки: што да се стави на местото на јајцето?
Тоа прашање, некогаш смешно, сега звучи многу поозбилно од што изгледа.
Граѓаните велат дека по маркетите веќе одамна не влегуваат со список по желба, туку со калкулатор во глава.
„Цените се движат нагоре како да нема стоп-копче“, објаснуваат аналитичари кои ги следат пазарните промени. Според нив, јајцата, некогаш симбол на евтин и брз ручек, денес сè почесто стануваат артикл што се купува „по мерка“, со претпазливост, речиси како да е предмет за специјални прилики.
Економските експерти забележуваат дека поради растот на цените, во македонските кујни се случува незабележлива, но суштинска промена.
Местото на омилените рецепти сега го заземаат едноставни замени од брашно и вода, пасти од банана, мешавини од сомелени семиња или разни густи течности што служат како врзувачи во тестото.
„Овие решенија порано ги користеа само ентузијасти што експериментираат во кујната, а денес тие се чиста потреба“, велат познавачите на кулинарските навики.
Според нив, трендот на заменување не е резултат на некаква модерна идеологија, туку едноставно последица на тоа што буџетите се стеснуваат, а храната поскапува непрекинато.
Многу домаќинства признаваат дека се трудат да ги задржат старите рецепти, но најчесто се откажуваат кога ќе стигнат до моментот на избор: да се скршат три јајца или да се направи варијанта без нив? Најчесто, победува втората опција.
Луѓе кои одамна готват велат дека денешните рецепти повеќе личат на повторно откривање на старите, заборавени начини на готвење. Се користи зеленчук што ретко се купувал, се вадат зрнести култури што со години стоеле во шкафови, а и намирници како лебни трошки, брашно, маргарин и компир одеднаш стануваат „главни играчи“.
Гастрономските познавачи со подолго искуство коментираат дека ова е природна реакција на времето – кога условите те притискаат, ти се менуваш со нив, па макар тоа било и преку подзаборавени трикови што ги користеле нашите баби.
На крајот, неизбежното прашање останува: дали постои вистинска замена за јајцето? Нутриционистите одговараат дека сосема иста варијанта нема, но постојат неколку функционални решенија – ленено семе за тесто, банана за колачи, аквафаба (водата од варен наут) за десерти.
„Работи, доволно е добро, а и времињата бараат да се снаоѓаме“, велат тие.
Б.З.М.
