Животот на македонските гастербајтери во Австрија најчесто се гледа низ бројките: високи плати, уредени системи, стабилни договори.
Но зад статистиката се крие една многу поинаква, секојдневна приказна – онаа во која денот започнува пред изгрејсонце, завршува со умор што не се гледа на хартија, а меѓу двете стои постојаната дилема дали вреди сето тоа што е оставено зад себе.
Експертите за миграција предупредуваат дека токму оваа „двојна реалност“ – физички во Австрија, емоционално во Македонија – го обликува најголемиот дел од животот на просечниот македонски работник таму.
Австрија нуди сигурност, регулиран систем и чувство дека трудот е вреднуван. Но секој што заминал, велат познавачите, живее во ритам што не е само работа и плата. Денот на македонскиот гастербајтер е плетенка од обврски, трошоци, грижи и малку украдени мигови нормалност.
Во најголем број случаи, работните места се во градежништво, фабрики, транспорт или логистика – сектори во кои нема многу простор за олабавување, но има јасни правила и редовна исплата.
„Таму, работниот ден нема милост, ама барем има предвидливост“, коментираат аналитичарите.
Киријата, пак, е приказна за себе. Во Виена, дури и помал стан може да проголта половина од месечната заработка, па македонските работници често живеат во заеднички станови.
Не затоа што мора, туку затоа што така е најразумно.
„Во Австрија, економијата на секој ден е пресметка до последен евроцент“, велат познавачите на дијаспората.
Тоа е разлика што ретко се чувствува додека човек не се најде во сред европски град каде што сè функционира, но сè и чини.
Во психолошка смисла, животот таму носи уште еден тивок товар. Македонскиот гастербајтер често е фатен во меѓупростор – ни таму целосно дома, ни тука целосен гостин.
Психолозите што работат со мигранти истакнуваат дека ваквиот „распнат живот“ создава длабок замор кој не може да се измери во часови работа.
Тоа се оние моменти кога празниците изгледаат поинаку, кога неделите се премолчани, а телефонските разговори дома завршуваат со „ајде, се гледаме кога ќе можам да дојдам“.
И покрај тоа, Австрија нуди можности што многумина ги немале дома.
Редовната плата, функционалното здравство и предвидливоста на системот им овозможуваат на нашинците со тек на време да напредуваат, да сменат работно место, да си дозволат автомобил или да соберат заштеда.
Работодавците ги ценат македонските работници поради дисциплината и посветеноста – карактеристики што аналитичарите често ги нарекуваат „тивка предност“ на Балканците.
Но најмногу зборуваат мали, невидливи детали: кафето пред смена со другар од истата земја, пазарењето во балкански маркет каде што мирисот накратко ја враќа носталгијата, плановите за кратко доаѓање дома и вечната пресметка – уште колку години вака?
Таа мисла, велат познавачите, најчесто останува недовршена… ама присутна во секој гастербајтерски ден.
Б.З.М.
