Австралија стана првата земја во светот што им забрани на децата под 16 години да користат социјални медиуми, а новите правила стапуваат на сила на 10 декември.
Според одлуката на владата, технолошките компании ќе мора да преземат „разумни чекори“ за да се осигурат дека малолетниците не можат да отвораат нови сметки и дека постојните ќе бидат деактивирани или отстранети. Владата вели дека целта на оваа, единствена во светот, забрана, која има поддршка од многу родители, е да се намалат „притисоците и ризиците“ на кои се изложени децата преку интернет, кои произлегуваат од „дизајнерските карактеристики што ги охрабруваат да поминуваат повеќе време пред екраните, а воедно нудат содржина што може да им наштети на здравјето и благосостојбата“.
Истражувањето нарачано од владата покажа дека 96% од децата на возраст од 10 до 15 години користат социјални медиуми, а дури седум од десет биле изложени на штетна содржина, од мизогинија и снимки од насилство до материјал што промовира нарушувања во исхраната и самоубиство, пишува Би-Би-Си.
Австралиската влада досега именуваше десет платформи кои ќе бидат предмет на забраната: Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit и услугите за стриминг Kick и Twitch.
Владата е под притисок да ја прошири листата за да вклучи онлајн игри, поради што платформи како Roblox и Discord неодамна воведоа проверка на возраста за некои од нивните функции. Критериумите за вклучување на листата се јасни: главната цел на платформата мора да биде социјална интеракција, мора да овозможи комуникација меѓу корисниците и мора да овозможи објавување содржина.
Како резултат на тоа, платформите како YouTube Kids, Google Classroom и WhatsApp не се вклучени во забраната, а децата сè уште ќе можат да гледаат поголем дел од содржината на услуги како YouTube кои не бараат регистрација.
Одговорноста за спроведување на забраната е целосно на технолошките компании, додека децата и родителите нема да бидат казнети. За сериозни или повторени прекршувања, компаниите се соочуваат со казни до 49,5 милиони австралиски долари. Владата бара од нив да преземат „разумни чекори“ и да користат технологии за проверка на возраста, без да наведува кои.
Опциите вклучуваат користење на лични карти издадени од владата, препознавање на лице или глас и проценка на возраста врз основа на онлајн однесувањето. Ослонувањето на возраста што ја пријавиле самите корисници или родителската согласност нема да биде доволно. „Meta“, сопственикот на „Facebook“ и „Instagram“, објави дека ќе започне со затворање на сметките на 4 декември, додека „Snapchat“ рече дека корисниците ќе можат да ја потврдат својата возраст со банкарски сметки, лични карти или селфиња. Другите платформи сè уште не ги откриле своите планови.
Ефективноста на забраната останува под знак прашалник сè додека компаниите не откријат кои методи за верификација ќе ги користат. Постојат загрижености дека технологиите би можеле погрешно да блокираат некои корисници, а да им дозволат на други кои се малолетни да поминат. Владин извештај покажа дека технологијата за препознавање на лица е најмалку сигурна за возрасната група што ја таргетира.
Критичарите се прашуваат дали казните се доволно високи. Како што рече поранешниот извршен директор на „Facebook“, Стивен Шилер, на „Meta“ ѝ требаат околу еден час и 52 минути за да заработи 50 милиони долари“. Многумина тврдат дека забраната нема да го реши проблемот бидејќи не ги опфаќа страниците за запознавање, платформите за игри или чет-ботовите со вештачка интелигенција.
Други предупредуваат дека тинејџерите кои се потпираат на социјалните медиуми за поддршка ќе бидат оставени изолирани и дека образованието би бил подобар пристап. Министерката за комуникации, Аника Велс, призна дека забраната можеби не е „совршена“. „Ќе биде малку незгодна за спроведување“, рече таа.
Исто така, имаше загриженост за огромните количини на лични податоци потребни за проверка на возраста. Австралија имаше серија големи прекршувања на податоците во последниве години, што дополнително ја поттикнува недовербата. Но, владата инсистира дека законодавството вклучува „силни заштитни мерки“.
Податоците можат да се користат само за проверка на возраста и мора да се уништат веднаш потоа, со „сериозни казни“ за прекршувања. Платформите исто така мора да понудат алтернативи на користењето лична карта издадена од владата.
Технолошките компании беа огорчени од објавувањето на забраната, велејќи дека ќе биде тешко да се спроведе, лесно да се заобиколи и претставува ризик за приватноста на корисниците.
Тие предупредија дека тоа би можело да ги одведе децата во „темни агли на интернетот“ и да ги лиши од важни социјални контакти. Snap и YouTube дури и оспорија дека воопшто се квалификуваат како социјални медиуми, а Google наводно размислува за правна битка.
И покрај нивното противење, компании како TikTok и Snap на крајот изјавија дека ќе се придржуваат до законот. Единствената австралиска компанија на листата, Kick, изјави дека ќе соработува конструктивно со властите.
Забраната во Австралија е прва од ваков вид во светот, а другите земји внимателно ќе го следат нејзиниот исход. Различни пристапи се испробани на други места – Велика Британија воведе строги правила за заштита на младите луѓе од штетна содржина, додека многу европски земји бараат родителска согласност за користење на социјалните медиуми.
Франција размислува за забрана за лица под 15 години, Данска и Норвешка планираат слични мерки, а Шпанија предложи закон што би барал одобрение од старател за лица под 16 години. Во САД, обидот за воведување родителска согласност во државата Јута беше блокиран од судија.
Очекувано, тинејџерите веќе бараат начини да ја заобиколат забраната. Многумина отвораат нови сметки со лажни датуми на раѓање, додека совети за алтернативни апликации се споделуваат на интернет. Некои инфлуенсери се префрлија на заеднички сметки со родителите. Аналитичарите, исто така, предвидуваат пораст на употребата на VPN мрежи, кои ги кријат локациите на корисниците, како што се случи во Велика Британија откако беа воведени слични правила за проверка на возраста.
