„Се сеќавам кога можев да купам килограм месо без да размислувам двапати“, вели еден пензионер на пазарот во Ѓорче Петров.
Денеска, за многумина како него, килограм свинско или пилешко стана симбол на недостижност.
Најобичното парче сирење, кашкавал или колбаси што некогаш беа во секоја фрижидерска полица, денес се купуваат „по малку“, ретко, само кога има причина… или гости.
Цените на основните прехранбени производи одамна ги надминаа можностите на луѓето со мали плати и пензии.
Најновите податоци покажуваат дека месото е поскапо и до 40 проценти во однос на лани, додека млечните производи и сувомеснатите артикли речиси секој месец поскапуваат по неколку денари. За некого тоа се ситни промени, но за пензионер кој добива 17.000 денари или работник со минималец – тоа се денови без ручек.
„Гледам, пресметувам, и на крај пак се враќам со половина кеса“, раскажува една жена додека чека ред пред месарница.
Таа не се жали, само реалноста ја кажува. Вели дека порано купувала месо за цела недела, а сега зема две шницли – „за денес и за утре“.
Економистите предупредуваат дека оваа состојба е показател на подлабок проблем – губење на куповната моќ и намалена средна класа.
„Кога граѓаните почнуваат да го гледаат месото како луксуз, тоа значи дека економијата не ја следи инфлацијата на животот“, коментира еден познавач на состојбите.
Во супермаркетите, продавачите веќе не се чудат кога купувачите прашуваат дали може да се пресече „една четвртина кашкавал“.
На касата, најчесто следува молк, кратка тишина додека купувачот го гледа износот на екранот, па од некој артикл се откажува.
Аналитичарите велат дека цените на храната не се само резултат на глобални пазарни текови, туку и на домашни слабости како недоволно производство, скапа енергија и посредници кои ја „јадат“ разликата.
„Нема логика литар млеко да чини скоро колку литар гориво, ама еве, живееме во време кога логиката веќе не е параметар“, додава еден економски аналитичар.
Во меѓувреме, државата најавува мерки и субвенции, но граѓаните се скептични.
„Ќе поевтини… кога?“, вели еден таксист, со насмевка. Тој признава дека дома јадат месо само за викенд, „да има нешто поинакво“.
И така, храната што некогаш била обична, стана предмет на избор и калкулација. Секој си прави своја мала економија на опстанок – малку од ова, малку од она, а често ни тоа не стигнува.
Надежта? Па, можеби дека ќе дојдат подобри денови, или барем дека следниот месец нема пак да поскапи. Ама… сите веќе знаеме како завршува тоа „ама“.
Б.З.М.
