Каде се замрзнатите руски средства?

На нивниот последен состанок во Брисел, лидерите на Европската Унија (ЕУ) не успеаја да постигнат договор за предлогот на Европската комисија (ЕК) за таканаречен „кредит за репарација“ од 140 милијарди евра за Украина, кој би дошол од замрзнатите руски средства.

Идејата предвидува користење на средства блокирани во белгиската клириншка куќа „Euroclear“ што ќе му бидат дадени на Киев. Земјата ќе мора да ги врати доколку Русија се согласи да плати репарации за штетата предизвикана од војната и доколку се укинат санкциите против Кремљ.

Сепак, белгискиот премиер Барт де Вевер објави дека се сомнева во легалноста на овој предлог и побара гаранции дека неговата земја нема да биде оставена сама да се соочи со одговорот на Москва. Замрзнатите средства на Русија се главно во Белгија, но има и други земји и никој не зборува за нив, изјави Вевер за новинарите.

Нема многу јавни информации за ова – „Euronews“ забележува дека во медиумските извештаи се споменуваат САД, Јапонија, Австралија, Швајцарија, Канада, Велика Британија, Германија, Луксембург и Франција. Агенцијата контактирала со овие земји за поголема јасност.

Истрагата на Европскиот парламент (ЕП) објавена во септември покажува дека замрзнатите руски средства изнесуваат 289,5 милијарди евра. Над 72% од нив се во земјите од ЕУ, или вкупно 209,2 милијарди евра.

Белгија има најголем број замрзнати руски средства („најдебелата кокошка“, според зборовите на Вевер) – 180 милијарди евра. Франција има 19 милијарди евра, а податоците за Луксембург се доста нестабилни, помеѓу 10 и 20 милијарди евра, но повеќето извори укажуваат на 10 милијарди евра, според истрагата на ЕП.

Германија има околу 210 милиони евра руски средства.

Надвор од ЕУ, Јапонија има 28,1 милијарда евра, Велика Британија 26,6 милијарди евра, Канада 15,1 милијарда евра, Швајцарија 6,2 милијарди евра и САД 4,3 милијарди евра.

Официјалните одговори на „Euronews“ се разликуваат од овие бројки. Парадоксално, само земјите што обично се поврзани со скриени финансиски информации одговориле. Министерството за финансии и надворешни работи на Луксембург, на пример, забележа дека земјата има помалку од 10.000 евра во средства на Руската централна банка.

Швајцарија вели дека поседува 7,45 милијарди франци, или околу 8 милијарди евра, во комерцијални банки. Земјата не е членка ниту на ЕУ ниту на Г-7 и не е обврзана да ги почитува нивните одлуки за овие средства.

Другите земји одбиваат јавно да откријат какви средства поседуваат. Германија ги наведува законите за заштита на податоците и санкциите на ЕУ како причини за ова одбивање.

Јапонија, исто така, одбива да каже колку поседува, иако Барт де Вевер тврди дека станува збор за 50 милијарди евра. Франција не коментираше, но пред некое време поранешниот министер за финансии Бруно Ле Мер објави дека 22,8 милијарди евра од Руската централна банка се блокирани во земјата.

САД, исто така, одбија да коментираат за „Euronews“.

Целосна транспарентност во Белгија

Во оваа позадина, Белгија има целосна транспарентност за тоа каде и колку се руските средства. „Euroclear“ објавува извештаи за парите и акумулираните средства од операциите со нив, кои ги пренесува до ЕК. Профитот од средствата оди во Украина, која може да ги троши како што смета за соодветно, дури и за купување оружје. Секој има пристап до податоците, вклучително и новинарите и аналитичарите.

Аналитичарите се споменуваат со добра причина, бидејќи тие исто така изјавија за Euronews дека не можат да добијат информации од властите за руските средства. Никаде нема објавени официјални податоци, велат од Полскиот институт за меѓународни односи („PISM“). Според истражувачите во организацијата, причината е што со објавувањето на големината на средствата и каде се складирани, западните компании кои сè уште работат со Русија ќе бидат ранливи на одмазда од Кремљ.

Ова е смешен аргумент, Русија веројатно знае каде се нејзините пари и чиј имот ќе го национализира ако дојде до нивно користење за поддршка на Украина.