Да се биде млад денес не значи нужно и да се биде здрав. Иако на прв поглед делуваат полни со енергија и живот, сè повеќе млади во Македонија се соочуваат со болести кои порано се сметаа за „резервирани“ за повозрасните.
Од хроничен замор и анксиозност, до проблеми со штитната жлезда, висок притисок и дебелина, телата на новите генерации реагираат на темпото на живот што тие самите ретко го избираат, а уште поретко го контролираат.
Лекари и здравствени експерти велат дека најзагрижувачки е тоа што овие состојби се јавуваат сè порано.
„Млади од 20 до 30 години веќе имаат вредности на холестерол какви што пред две децении ги гледавме кај луѓе од над 50“, објаснува еден од нив.
Стресот, нередовниот сон и лошата исхрана се клучните фактори, но не треба да се занемари ниту фактот дека модерниот начин на живот со постојано седење, телефони во рака и брза храна, создава генерација со хронично оптоварен организам.
Психичките нарушувања се исто така во подем. Според проценките на психолозите, анксиозноста и депресијата се меѓу најчестите причини поради кои младите бараат стручна помош.
„Не е дека младите се послаби. Тие се само повеќе изложени. Постои постојан притисок да се биде успешен, убав, продуктивен и среќен. А кога ќе паднеш под тој идеал, вината те јаде“, вели психологот Сања Љубеновиќ.
Мрежите, вели таа, не помагаат, туку го хранат чувството на неуспех.
На физички план, најзастапени се проблемите со тежината, особено кај младите што работат во канцеларии или учат по цел ден.
Дебелината, прехранбените нарушувања и дијабетесот тип 2 се во пораст.
Нутриционистите предупредуваат дека навиката да се прескокнува појадокот, а потоа да се јаде во доцните часови, е една од најчестите грешки. „Телото има свој биолошки часовник. Кога го менуваме, му нанесуваме трајна штета. Најлошото е што младите тоа го сфаќаат дури кога веќе се појавуваат симптоми“, објаснува еден од нив.
Се јавуваат и болки во грбот, оштетен вид и хронични главоболки како последица од постојаното гледање во екрани.
Ортопедите забележуваат дека дури и тинејџери веќе имаат деформитети на ‘рбетот.
„Сведоци сме на појава што ја викаме дигитална сколиоза, а тоа е лошо држење од седење со наведната глава кон телефонот“, велат експертите.
Како да се спречи сето тоа? Одговорот е едноставен, но спроведувањето е тешко.
Потребни се дисциплина, свест и мала доза себичност – онаа здрава, кога човек избира да си даде време за себе.
Секојдневното движење, макар и 30 минути пешачење, значително го намалува ризикот од болести.
Балансираната исхрана, со свежи намирници, вода и доволен сон, е основата на доброто здравје.
Психолозите, пак, советуваат исклучување од мрежите барем неколку часа дневно и разговор со блиските – не виртуелен, туку вистински.
Не постои совршен рецепт, но има почеток, а тоа е да се препознае проблемот. Еден аналитичар за јавно здравје го сумира вака: „Младоста не е гаранција за здравје. Таа е само можност која, ако не се негува, многу брзо се губи“.
Б.З.М.
