Долги години, светот им се воодушевуваше на програмерите, на инженерите што работеа зад блескавите екрани и алгоритми, на луѓето кои го создаваа дигиталниот свет.
Но времињата се менуваат. Некои би рекле, се враќаме кон основите. Кон занаетите, кон златните раце.
Иако звучи парадоксално во добата на вештачка интелигенција, иднината, според повеќето економски аналитичари, ќе им припаѓа на мајсторите. Да, токму на тие кои можат да направат нешто со рацете, а не со тастатура.
„Пазарот веќе покажува јасни сигнали. Недостигот од квалитетни мајстори е толку голем што цените им растат побрзо од технолошките услуги“, велат економски експерти.
И навистина, во секојдневниот живот се гледа: ако ти пукне цевка, можеш да најдеш програмер за пет минути, ама водоинсталатер – тоа е друга приказна.
Технологијата напредува, но паралелно со тоа расте и потребата за луѓе кои ќе знаат да ја применат на терен. Инженер може да проектира фотоволтаичен систем, но некој мора и да го постави. Робот може да го изгради ѕидот, ама не без човечка рака што ќе го намести совршено.
„Ние сме во пресвртна точка. Доаѓа период кога практичните занаети повторно ќе станат најбарани. Во некои земји, професиите како автомеханичар, електричар или инсталатер веќе имаат поголеми приходи од многу ИТ професии“, појаснуваат пазарните аналитичари.
Причината е едноставна: пазарот се заситува од дигитална работа, а секојдневните, физички задачи нема кој да ги врши.
Градовите растат, се градат станови, соларни панели, паметни домови, но нема доволно луѓе што знаат да ги поврзат жиците, да ги постават плочките, да ја наместат инсталацијата.
„Сè повеќе клиенти бараат, чекаат, и плаќаат колку што ќе треба, само за да најдат мајстор кој знае што прави“, велат познавачи на пазарот.
Иако звучи како иронија, дигиталната револуција го подгрева токму тоа – враќањето на занаетчиството. Новата генерација мајстори веќе користи паметни уреди, апликации за мерење и 3Д моделирање, но сржта останува иста: искуство, знаење и рачна вештина.
„Се создава нова класа мајстори – модерни, дигитално писмени, но со физички занает. Тие ќе бидат новите милионери, бидејќи побарувачката за нив расте експоненцијално“, прогнозираат економските експерти.
Во некои делови на Европа веќе се случува вистински „занаетчиски бум“. Платите на столари, ѕидари и техничари во Германија и во Швајцарија се искачуваат до ниво што порано беше резервирано само за инженери.
Во Македонија, пак, разликата меѓу тие два света се намалува од месец во месец.
Има нешто поетично во сето тоа – како да се враќаме кон човечноста, кон нешто што не може да се автоматизира.
Робот може да програмира, но не може да го почувствува дрвото кога ќе го обликуваш, ниту да ја процени топлината на просторијата кога ќе ја поврзеш инсталацијата.
Можеби токму затоа, во ерата кога сите зборуваат за чипови и за алгоритми, новите „кралеви“ ќе бидат луѓето со кал на чевлите, со алат во рацете и со искра на умешност што машината не може да ја копира.
Како што велат познавачите на економските трендови: времето на тастатурата завршува. Почнува времето на чеканот.
Б.З.М.
