Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, предупреди дека човештвото ја пропуштило целта на Парискиот договор за ограничување на глобалното затоплување на 1,5 степени Целзиусови, велејќи дека „разорните последици сега се неизбежни“ и дека светот мора веднаш да се префрли на нов климатски курс.
Во интервју за „Гардијан“ во пресрет на самитот за климата COP30 во бразилскиот град Белем, Гутереш призна дека надминувањето на границата од 1,5 степени сега е речиси сигурно, но нагласи дека сè уште треба да се работи за да се ограничи времетраењето и интензитетот на тоа надминување.
„Да го признаеме нашиот неуспех. Не успеавме да спречиме температурата да се искачи над 1,5 степени Целзиусови. Последиците ќе бидат разорни – од Амазон до Гренланд, Западен Антарктик и коралниот гребен“, рече Гутереш.
Тој ги повика светските лидери да усвојат драматични мерки за намалување на емисиите на COP30 и да вложат напори „да го спречат Амазон да стане савана“.
Гутереш предупреди дека понатамошното одложување би можело да предизвика „катастрофални пресвртни точки“ во климатскиот систем на планетата.
Според податоците на ОН, последните десет години биле најтоплите во запишаната историја, додека помалку од една третина од земјите-членки на ОН – 62 од 197 – досега поднеле ажурирани Национални планови за климатска акција (NDC).
Гутереш изјави дека постојните обврски се доволни само за намалување на емисиите од 10 проценти, додека најмалку 60 проценти се потребни за да се остане под границата од 1,5 степен.
Иако признава дека ќе има привремено пречекорување, генералниот секретар верува дека е можно глобалните температури да се вратат на целта до крајот на векот, ако земјите „го променат курсот на и по COP30“.
Коментирајќи го глобалното отстапување од фосилните горива, Гутереш рече дека тоа е прашање од „економски интерес“ бидејќи „ерата на фосилните горива се ближи кон својот крај“, додека „револуцијата на обновливата енергија“ брзо се шири.
Една од клучните иницијативи на самитот ќе биде Фондот „Тропски шуми засекогаш“ од 125 милијарди долари, кој би насочил една петтина од средствата директно кон домородните заедници.
Гутереш, кој го завршува својот втор мандат како шеф на ОН следната година, рече дека жали што не се фокусирал на климата и природата порано, но рече дека „нема да се откаже од борбата“.
„Никогаш нема да престанам да се залагам за климатски акции, биодиверзитет и заштита на природата. Нашата мајка природа е најскапоценото богатство што го имаме“, рече тој.
