Регресот за годишен одмор, познат меѓу народот како К-15, годинава изнесува 18.000 денари, или како што пропишува Законот, најмалку 40 отсто од просечната нето-плата исплатена во последните три месеци.
Оваа сума многумина ја очекуваат со надеж, бидејќи често е единствениот „подарок“ што го добиваат за цела година.
Но, како и секоја година, има и такви што нема да го видат ниту на сметка, ниту на хартија.
За нивните работодавци Законот е јасен – казна до 4.000 евра. Од нив, од 2.000 до 3.000 евра се предвидени за самата компанија, а од 500 до 1.000 евра за одговорното лице кое, формално, треба да се грижи за правата на работниците. На хартија звучи строго. Во пракса… не секогаш е така.
Од пред две години, регрес добиваат и вработените во јавниот сектор — чекор што долго се бараше, особено од синдикатите.
Годинава, административците ќе добијат К-15 во износ од 12.000 денари, што претставува 30 проценти од просечната плата. За некои тоа е дополнителен стимул, за други симболика – „убаво е да стигне нешто, ама и брзо ќе се стопи“, како што ни рече еден вработен во државна институција.
Во јавниот сектор во моментов има околу 128.000 вработени. Според податоците, К-15 ќе добијат 84.000 лица вработени во органите на државната и локалната власт, како и во институциите од науката, здравството, културата, трудот, социјалната заштита, спортот и други дејности што имаат јавен интерес.
Тука спаѓаат и агенциите, фондовите, јавните установи и претпријатија – без разлика дали се основани од Републиката, од општина, од Градот Скопје или некоја од неговите општини.
„Исплатата на К-15 е не само законска, туку и морална обврска“, вели синдикален претставник кој додава дека токму оваа исплата е „мал знак на почит кон трудот“.
Според него, многу компании ја користат формулацијата дека се „во финансиски потешкотии“ за да избегнат исплата, иако во исто време прикажуваат добри резултати.
„Работниците тоа го гледаат. И не забораваат“, вели тој.
Во приватниот сектор ситуацијата е малку посложена. Некои фирми ја исплаќаат целосната сума, некои делумно, а има и такви што одлучуваат да ја прескокнат.
„Тоа е момент на доверба меѓу газдата и работникот“, вели еден сопственик на мала фирма од Скопје. „Ако нема пари, нема. Но, ако има, редно е да се даде“.
Така, К-15 повторно стана огледало на економската состојба и на односите меѓу работодавците и вработените. За едни тоа е доказ дека трудот се вреднува. За други – потсетник дека и понатаму мора да се борат за она што веќе им следува.
Б.З.М.
