Меѓународните финансиски раководители се враќаат дома со одредено олеснување од изненадувачката отпорност на глобалната економија на низа шокови предизвикани од политиките на Доналд Трамп во првите девет месеци од неговиот втор мандат како претседател. Но, тие се исто така оптоварени од навидум бесконечна неизвесност за тоа што претстои.
Кога министрите за финансии и централните банкари се собраа во Вашингтон во април на првиот од двапати годишните состаноци на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, вознемиреноста околу тарифите поврзани со новонајавениот „Ден на ослободувањето“ на Трамп беше опиплива. Шест месеци подоцна, на состаноците што завршија во октомври, таа беше заменета со замор и предупредување дека околината никогаш не е целосно смирена.
„За мене како лидер беше апсолутно исцрпувачки од Денот на ослободувањето да се обидам да ја разберам ситуацијата, да донесувам политика и да ја соопштам на јавноста. Значи, неизвесноста беше многу тешка“, рече гувернерот на Банката на Тајланд, Пити Дисјатад.
„Глобалната економија се чини дека е поотпорна отколку што мислевме пред неколку месеци. Но, нема простор за самозадоволство со оглед на различните неизвесности. Имаше многу дискусии за неизвесноста“, рече претставник на јапонската делегација што учествуваше на разговорите во Вашингтон.
Неделата на жестоки расправии меѓу САД и Кина конечно кулминираа откако Трамп одговори на новите ограничувања на Пекинг за извоз на ретки метали со повторно воведување на царина од 100 проценти за кинескиот извоз во САД.
Обновената ескалација на тензиите меѓу двете најголеми економии во светот го изостри фокусот на стотиците лидери што присуствуваа на состаноците, во услови на растечки моментум за нови трговски договори надвор од орбитата САД-Кина.
Управната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, рече дека ретко видела таков конструктивен ангажман на полугодишните состаноци на шефовите на финансии и централните банкари.
„Можеби е затоа што неизвесноста е толку голема што нема простор за театарски претстави. Или можеби многу земји сфаќаат дека она што го земале здраво за готово – меѓународната соработка што ни помага да се подобриме – не треба да се зема здраво за готово“, изјави таа на банкарска конференција.
Зајакнување на регионалните и билатералните врски
Георгиева и шефицата на Светската трговска организација, Нгози Оконџо-Ивеала, им рекоа на учесниците дека е охрабрувачки што трговските тензии меѓу САД и Кина, иако интензивни, не ескалирале во поширока трговска војна и забележаа дека многу земји се стремат кон продлабочување на билатералните и регионалните врски.
Министерката за финансии на Нов Зеланд, Никола Вилис, изјави за „Reuters“ дека очекува трендот да се интензивира во услови на зголемена геополитичка и економска неизвесност.
Таа рече дека е значајно што ЕУ веќе бара врски со Сеопфатниот и прогресивен договор за Транс-Тихоокеанско партнерство, договор за слободна трговија меѓу 11 земји.
„Сите овие трговски односи се многу силни и пораката што ја имаме од нашите партнери е дека тие сакаат да продолжат да ги градат и прошируваат, а не обратно“, изјави Вилис за „Reuters“.
Ранија Ал-Машат, египетската министерка за планирање, економски развој и меѓународна соработка, на настан во саботата изјави дека зголемената регионална соработка е „последица“ на глобалните настани, но ќе остане важна и во иднина.
Потребни се реформи насекаде
Ситуацијата, исто така, го привлече вниманието кон притисоците во глобалната економија, вклучувајќи ги постојаните и „прекумерните“ надворешни биланси, нивоата на долг речиси рекордни, растечката загриженост за небанкарскиот сектор и нарушувањата предизвикани од технологиите за вештачка интелигенција.
Гувернерот на Банката на Англија (BoE) изјави дека е потребна отворена дискусија со оглед на минатиот неуспех на меѓународната заедница да ја идентификува и запре кризата со хипотекарните кредити со висок ризик што ја предизвика глобалната финансиска криза од 2007-ма до 2009-та година.
Транспарентноста е клучна во непроѕирен свет со тесни врски меѓу банкарската, осигурителната и приватната финансиска индустрија.
„Наша должност е да го подигнеме капакот и да видиме што се случува. Јасно е дека во моментов се случуваат голем број настани каде што треба да се запрашаме, дали се работи за еднократни настани или се како канаринец во рудникот за јаглен?“, рече Бејли на настанот на Г-30 во саботата.
Георгиева ја истакна својата загриженост за „преценетите проценки“ откако ММФ во вторникот предупреди дека пазарите се премногу самодоволни во врска со ризиците, вклучувајќи ги трговските војни, геополитичките тензии и големите владини дефицити, што го зголеми ризикот од „нередовна“ корекција на пазарот.
Шефицата на ММФ рече дека ја завршила неделата со долг список на задачи, вклучувајќи преглед на тоа како фондот ги следи економиите на земјите и ги проценува нивните нивоа на долг, а Оконџо-Ивеала ја нагласи итна потреба од реформи во СТО.
„Треба да ја диверзифицираме трговијата“, рече таа, истакнувајќи дека глобалната трговија очигледно им помогнала на многу земји, иако резултатите биле нееднакви, оставајќи ги другите зад себе.
„Треба да ги промениме деловите од неа што не функционираат. Треба да ја преиспитаме глобализацијата. Не можеме да го имаме она што го имавме во минатото“, рече шефицата на СТО.
Климатските ризици се зголемуваат
Климатските промени претставуваат можеби најголемиот ризик, се согласуваат официјалните лица, и покрај неодамнешните забелешки на Трамп во Обединетите нации во кои го нарече „измама“.
Прашањето беше покренато на состанокот на Извршниот одбор на ММФ во петокот, каде што гувернерката на Јужноафриканската резервна банка, Лесетија Кгањаго, им рече на претставниците дека климатскиот ризик е очигледно макроекономски значајно прашање со огромни импликации за осигурувањето, економските фундаменти и финансиската стабилност.
„Во трговските преговори, можеме да се повлечеме… и да најдеме друг трговски партнер. Со климата, кога ќе се повлечеме од преговорите, целата планета се затоплува и сите страдаме“, рече Кгањаго на конференцијата на Г-30.
