Железничката станица во Скопје, некогашна гордост на градот и сведоштво за урбаната визија од осумдесеттите, денес стои како нем сведок на заборав.
Во времето кога беше изградена, пред 44 години, нејзиниот изглед важеше за нешто футуристичко – бетон, стакло и просторност, дело на познатиот јапонски архитект Кензо Танге, кој по земјотресот во 1963 година му подари на Скопје визија за иднината. Но денес, таа визија е избледена меѓу излупени ѕидови, скршени прозорци и ехо од празни чекори.
„Ние, железничарите, бевме горди на станицата. Секој ден имаше редови на шалтерите, се продаваа карти за Белград, Загреб, Солун… Градот пулсираше низ ова место“, вели пензионер со четириесет години стаж во железницата. „Сега, кога ќе влезеш, те дочекува тишина, мирис на влага и неколку скитници што ја користат како засолниште. Болно е да гледаш како нешто што било живо, умира вака тивко“.
Оваа зграда, која некогаш беше симбол на сообраќајна ефикасност и архитектонска смелост, денес е руина што го боли око.
Пукнатини по таваните, ѓубре покрај скалите, а на шалтерите каде што некогаш се ределе патници со куфери и карта во рака – денес има само прав.
Неколку неонски букви од натписот „Железничка станица Скопје“ се одамна испаднати, а ноќе целиот објект изгледа како дух од минатото.
И сега, конечно, по сите овие години, се најавува реконструкција – нешто што многумина одамна престанаа да го очекуваат.
Министерството за транспорт и врски потврди дека проектот за целосно обновување е веќе во завршна фаза и дека Скопје наскоро ќе добие железничка станица по примерот на европските метрополи.
Во план е и дел од просторот да се претвори во културно-комуникациски центар – со галерија, книжарница и кафуле што ќе ја спои старата железничка атмосфера со современ дух. Замислата, како што велат од ресорното министерство, е станицата да стане место каде што луѓето не доаѓаат само да патуваат, туку и да се задржат.
Сепак, граѓаните остануваат внимателни со оптимизмот. „Ова веќе сме го слушнале“, коментира таксист што секојдневно стои пред станицата. „И пред десет години најавија реконструкција, па ништо. Ќе верувам дури кога ќе видам со свои очи“.
Во меѓувреме, животот таму продолжува во некоја чудна, пригушена форма.
Тоалетите се во катастрофална состојба, низ ходниците се слуша само далечен звук од воз што минува без да застане, а по ѕидовите се читаат графити што сведочат дека младите одамна го присвоиле просторот – на свој, урбан начин.
И можеби токму во тоа има нешто симболично. Во град што толку често руши за да гради, железничката станица остана последниот нем сведок на едно време кога луѓето патуваа со воз, без интернет и без брзање.
Денес, со најавата за реконструкција, можеби повторно ќе се слушне звукот на живот меѓу пероните. Или можеби не. Скопје има долг список на недовршени соништа, и ова лесно може да биде уште еден од нив… ако не се качиме на тој воз – додека не помине.
Б.З.М.
