Планираната средба меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин, која требаше да се одржи во Будимпешта, беше одложена поради несогласувања околу условите за завршување на војната во Украина, потврдија извори од Белата куќа.
Трамп во вторникот изјави дека не сака да има „залудна средба“, истакнувајќи дека Москва го отфрла предлогот за замрзнување на конфликтот на сегашната фронтова линија. Објаснувајќи зошто дошло до толку ненадеен пресврт, Трамп посочи дека подготвителните разговори покажуваат дека јазот меѓу двете земји е преголем за самитот на лидерите да биде продуктивен. „Не сакам да имаме залудно потрошена средба. Не сакам да губам време – па ќе видиме што ќе се случи“, рече тој. Службеник на Белата куќа во вторникот изјави за „Индипендент“ дека нема планови за претседателски самит во „непосредна иднина“.
Телефонскиот разговор од минатата недела меѓу Трамп и Путин, кој требаше да ги постави темелите за самитот, покажа длабоки разлики во ставовите. Додека Трамп и западните сојузници се залагаат за замрзнување на сегашната фронтова линија како почеток на мировните преговори, Русија инсистира на целосно повлекување на украинските трупи од источните региони на Донбас и демилитаризација на Украина. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров рече дека Москва е заинтересирана само за „долгорочен, одржлив мир“, нарекувајќи го замрзнувањето на фронтот привремено решение кое не ги решава „коренските причини за конфликтот“.
Напнатите разговори со Украина станаа уште покомплицирани по средбата на Трамп со украинскиот претседател Володимир Зеленски во Белата куќа. Според изворите, разговорот бил напнат, со несогласувања околу територијалните отстапки. Трамп наводно го притиснал Зеленски да размисли за предавање делови од Донецк и Луганск на Русија, што Киев категорично го отфрли, предупредувајќи дека тоа може да послужи како појдовна точка за Русија да започне идни напади. Зеленски истакна дека испораката на американски ракети со долг дострел Томахавк во Украина би била клучна за принудување на Русија на сериозни преговори, но Трамп го отфрли тоа барање, наведувајќи ги приоритетите на американската одбрана, пишува Би-Би-Си.
Подготвителниот состанок меѓу американскиот државен секретар Марко Рубио и Сергеј Лавров, кој требаше да се одржи оваа недела, беше откажан по „продуктивниот“ телефонски разговор, според Белата куќа. Висок европски дипломат, во разговор за Ројтерс, посочи дека „Русите барале премногу“, што довело до сознание дека самитот во Будимпешта нема да донесе напредок.
Кремљ остана цврст на својата позиција. Портпаролот Дмитриј Песков повтори дека Русија одбива да го замрзне конфликтот без да ги реши своите максималистички барања, вклучително и признавањето на суверенитетот над Донбас. Од друга страна, Зеленски и европските лидери нагласија во заедничка изјава дека сите мировни разговори мора да започнат со замрзнување на фронтовската линија, обвинувајќи ја Русија дека „не е сериозна“ во врска со мирот.
Откажувањето на самитот доаѓа по неуспешниот состанок меѓу Трамп и Путин во Алјаска во август, кој не донесе конкретни резултати. Аналитичарите предупредуваат дека одложувањето на разговорите може дополнително да го продлабочи јазот меѓу страните, додека конфликтот во Украина продолжува без јасно дипломатско решение. Зеленски нагласи дека Украина ќе продолжи да бара воена поддршка од Западот, особено во светлината на потенцијалната испорака на ракети со долг дострел, што тој го смета за клучно за зајакнување на преговарачката позиција на Киев.
Западен функционер изјави за „Телеграф“: „Го гледам ова како позитивен развој на настаните. Русија јасно стави до знаење дека нивната позиција не се променила, па зошто состанокот?“. За време на разговорите, Путин инсистираше на предавање на целиот Донбас, регион што Москва не го окупирала целосно од 2014 година, во замена за откажување од своите претензии кон неокупираните делови на Запорожје и Херсон. Трамп му го пренел предлогот на Зеленски за време на напнатиот состанок во Белата куќа во петокот, но украинскиот претседател го отфрлил како „црвена линија“.
Како одговор на застојот на Русија, британскиот премиер Кир Стармер свикал состанок на 30-те членови на Коалицијата на волјата во Лондон во петокот, на кој Зеленски ќе присуствува лично. Мировен план од 12 точки е на дневен ред, дознава „Телеграф“ од високи извори. Планот, дизајниран од британскиот советник за национална безбедност Џонатан Пауел, е инспириран од мировниот договор на Трамп за Газа. „Тоа е игра на американското его“, велат изворите. Планот за Украина вклучува ставки како што се враќање на децата киднапирани од Русија, пат кон членство во Европската Унија и обнова на земјата разурната од војна.
Марк Руте, генералниот секретар на НАТО, ќе му го презентира планот на Трамп во среда. Сигнали за одложување доаѓаат од Москва. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, во вторникот изјави: „Ниту претседателот Трамп ниту претседателот Путин не дадоа точни датуми“. Русија продолжува да напаѓа украински цивили, вклучително и вечервашниот ракетен напад врз Киев.
