Во последно време, сè почесто се слуша дека македонските гастарбајтери од Германија се враќаат дома.
Причините се повеќеслојни, но во основа – германската економија не изгледа повеќе како ветената земја што беше пред само неколку години.
Падот на индустриското производство, растот на трошоците и намалената побарувачка направија многу фирми да ги скратат ангажманите, а некои и целосно да ги отпуштат привремените работници.
„Се чувствува дека нешто се менува. Претходно едвај чекаа да дојдеме, а сега има недели кога ни велат – нема работа, седете дома“, раскажува еден наш сограѓанин од Куманово кој веќе четири години работи во фабрика во Баварија.
Вели дека иако има дозвола за престој до следната година, веќе размислува дали да се врати.
„Не сакам да чекам да ме избркаат, подобро сам да се спакувам додека можам“, додава тој.
Германските аналитичари, пак, се сè погласни во своите предупредувања. Според нив, за да се стабилизира економијата, државата мора да ја намали работната сила, особено во секторите каде што има презаситеност.
Тоа директно ги погодува странските работници – токму оние што дојдоа со надеж дека ќе заработат нешто повеќе, да пратат дома или да заштедат за подобар почеток.
Познавачите на состојбите на пазарот на труд објаснуваат дека најголем удар ќе почувствуваат гастарбајтерите без регулиран престој и без долгорочни договори.
„Станува збор за луѓе кои работат преку агенции или со краткорочни дозволи. Тие се првите кои ги отпуштаат кога компанијата ќе мора да кратат“, објаснува економскиот аналитичар Александар Дојчинов.
Според него, трендот е јасен – Германија влегува во фаза на рационализација, а тоа значи помалку простор за привремени работници.
Некои од македонските иселеници веќе го чувствуваат тоа на своја кожа. Има примери каде што луѓе со години работеле во исти фирми, па одеднаш добиваат известување дека „работата завршила“.
Нема објаснување, нема гаранција за понатаму. Само тивок отпечаток на еден период што завршува.
„Не е исто како порано. Германците веќе не гледаат на нас како на неопходни. Сега имаат свои проблеми, а ние сме први на списокот кога ќе треба нешто да се кратат“, коментира еден друг гастарбајтер од Битола, кој моментално работи во складиште кај Франкфурт.
Вели дека од нова година ќе се врати дома, макар и привремено.
„Подобро таму со малку, отколку овде со неизвесност“, вели тој.
Се чини дека оваа „тишина пред бурa“ што се чувствува во германската економија полека се прелева и кај илјадниците македонски семејства кои зависат од парите што доаѓаат од таму. Враќањето на дел од нив ќе отвори нови прашања – како да се интегрираат повторно, каде да се вработат, дали воопшто има простор тука за нивното искуство и знаење.
Некој ќе рече – па добро, секоја приказна има крај. Но кога крајот доаѓа неочекувано, човек останува со чувство дека нешто му е одземено. Не само платата или стабилноста, туку и илузијата дека некаде таму, далеку, има место што го чека…
И можеби најтажно од сè е тоа што многумина повторно ќе тргнат – некаде на друго место, во потрага по истата таа сигурност што никогаш не трае доволно долго.
Б.З.М.
