Шипката денес е ценета низ целиот свет поради нејзиното богатство со витамини и минерали, а се користи во голем број прехранбени производи, од џемови, мармалади и чаеви, до сокови, вина, ликери, па дури и јогурт.
Ова растение може да биде и многу профитабилно. На пример, на површина од 10 ари, приносот може да биде до 600 килограми, а за таа сума можете да добиете неколку илјади евра!
Шипката е исклучително богата со витамин Ц, која останува стабилна дури и по термичка обработка. Традиционално во Велика Британија, од шипките се правел сируп како природен тоник. Плодовите може да се сушат и да се користат за подготовка на билни чаеви.
Освен плодот, се користат и други делови од растението:
-Розовата вода, добиена со натопување на ливчињата, се користи во кујните на Блискиот Исток и Азија.
-Ливчињата служат и како природен зачин.
-Маслото од семките се користи во козметиката, особено за нега на кожата. Посебни видови, како што е дамаск роза (Rosa damascena), се одгледуваат за производство на есенцијални масла за парфимерија и ароматерапија.
Покрај тоа, розата Rosa rugosa е одлична за стабилизација на почвата поради нејзиниот силен коренов систем.
Лековити својства и состав
Шипката се издвојува со неверојатен нутритивен профил:
Богат извор на витамини: Содржи витамини C, P, B1, B2, E, K и U, како и калциум, фосфор и калиум. Содржината на витамин C е највисока меѓу овошјето и зеленчукот, почнувајќи од 417 до дури 3062 mg на 100 g овошје. Посветлите, зрели овошја обично имаат повеќе од овој витамин од потемните. Витаминот Ц го зајакнува имунитетот, учествува во синтезата на колаген, го намалува ризикот од настинки и грип, помага во апсорпцијата на железо и го намалува холестеролот.
Минерали: Калциумот е неопходен за здрави коски, фосфорот и калиумот помагаат во метаболизмот и рамнотежата на киселините, а магнезиумот придонесува за работата на мускулите и нервниот систем.
Моќен антиоксиданс: Овошјето содржи девет различни каротеноиди, вклучувајќи бета-каротен и ликопен. Овие антиоксиданси ги штитат клетките од оксидативен стрес и стареење, а можат да придонесат за превенција од кардиоваскуларни заболувања и рак. Флавоноидите дополнително ги штитат клетките од слободни радикали.
Фенолни соединенија: Некои сорти содржат до 4900 мг фенол на 100 г овошје. Овие супстанции даваат интензивен вкус и придонесуваат за антиоксидантниот ефект, поради што шипките се користат и во производството на вино.
Извор на пектин: Пектинот е природен згуснувач, корисен во прехранбената индустрија. Има антиинфламаторни и антисептички својства, го забрзува заздравувањето на раните, го намалува холестеролот и помага во детоксикација на телото.
Масло од семките: Богато е со незаситени масни киселини (линолна, арахидонска и олеинска), витамини и антиоксиданси. Поради својата стабилност и пријатен вкус, се користи за нега на кожата и во храната.
Научни потврди
Неодамнешните студии ги потврдија лековитите својства на шипките. Една студија покажа дека пијалок со Lactobacillus plantarum, овес и шипка ја зголемил количината на корисни масни киселини во цревата, што помага во спречување на рак на дебелото црево. Друга студија, кај пациенти со остеоартритис, забележала намалување на болката и воспалението кај дури 64 проценти од испитаниците кои користеле прав од шипка.
Заклучокот е дека шипката не е само симбол на есента, туку вистинско богатство од природни состојки и лековити својства. Поради едноставното одгледување и широката примена, таа е едно од највредните растенија за секоја градина.
