Во периодот 2021-2024 година, Европската Унија (ЕУ) плати 1,8 трилиони евра за снабдување со фосилни горива, што е за 930 милијарди евра повеќе од нивоата пред кризата, според извештајот на еколошката организација „Ember“ – „Отпорни на шок – како електрификацијата може да ја зајакне енергетската безбедност на ЕУ“.
Во овој период, цените на гасот се зголемија од 15 евра за мегават-час на рекордни 350 евра за мегават-час.
Од 2024-та година, ситуацијата почна да се смирува, но цената на гасот се движи околу нивото од 30-40 евра за мегават-час, што е повеќе од двојно повеќе од нивото пред кризата.
Податоците на „Ember“ покажуваат дека земјите од ЕУ се потпираат на увоз на енергија за покривање на 58% од нивните потреби, што е многу повеќе од некои од конкурентските економии – Кина (24%) или Индија (37%).
ЕУ останува зависна од увоз на фосилни горива од неколку добавувачи
Земјите од ЕУ ја намалија својата зависност од увоз на горива од Русија, но тоа не ги менува работите значително, бидејќи уделот на увезените производи останува ист.
САД сега се водечки добавувач на гас и нафта во заедницата, а четири добавувачи контролираат 83% од увозот на гас.
„Ember“ истакнува дека оваа зависност ја користат увозниците, дури и кога станува збор за пријателски земји и сојузници. На пример, Вашингтон го користи течниот гас како лост во трговските преговори за тарифите. Катар се закани дека ќе ги намали испораките ако ЕУ не ги промени своите правила за корпоративна одржливост.
Директивата насочена кон Катар бара од компаниите од трети земји да се придржуваат кон еколошките стандарди на ЕУ. Целта е да се одржи конкурентноста на европските бизниси кои се придржуваат кон мерките на Брисел за ограничување на климатските промени. Катар снабдува помеѓу 12 и 14% од гасот на ЕУ, но во 2026-та година ќе биде значаен играч на пазарите на гас откако ќе го прошири својот капацитет за втечнување и извоз на гас.
Во исто време, производството на зелена енергија заштеди 59 милијарди евра од увоз на енергија во периодот 2019-2024 година, а екологистите забележуваат дека електрификацијата е најбрзиот начин да се обезбеди енергетска безбедност во Европа. Со проширување на електрификацијата, на пример, ЕУ би можела да го преполови увозот на енергија до 2040-та година.
82% од фосилните горива не се користат за производство на електрична енергија, туку за потребите на транспортот, греењето или индустријата. Поради оваа причина, електрификацијата на овие сектори всушност ќе биде важна за енергетската независност на заедницата.
Промовирањето на електрификацијата може да ја промени сликата
И покрај нејзините насочени политики, електрификацијата во ЕУ заостанува зад својот потенцијал и само 22% од потрошувачката на енергија е електрифицирана. За споредба, во Кина овој процент е 28%. Лидери како Норвешка (47%) и Шведска (33%) покажуваат дека електричната енергија може да игра поголема улога во покривањето на вкупната потрошувачка на енергија.
„Локалните извори на енергија како што се ветерот и сончевата енергија добиваат поголема стратешка вредност во светот кој се соочува со чести кризи“, вели Крис Рослоу, виш аналитичар во „Ember“.
Според него, сепак, потенцијалот на локалните извори на енергија не се користи ефикасно, а причината за ова е што нема притисок за побрза електрификација.
Промовирањето на електрификацијата ќе направи значителна разлика и може да биде заштита од нестабилноста на пазарот на фосилни горива, додава екологот.
