Американскиот претседател Доналд Трамп денес ќе го прими украинскиот претседател Володимир Зеленски во Белата куќа, но има сè појасни знаци дека тој сè уште не е подготвен да се согласи на продажба на ракетни системи со долг дострел „Томахавк“, кои Украина очајно ги бара, пишува „Вашингтон пост“.
Зеленски се среќава со Трамп еден ден откако американскиот претседател имаше двочасовен телефонски разговор со рускиот претседател Владимир Путин за војната во Украина.
Во последните денови, Трамп покажа подготвеност да продаде крстосувачки ракети со долг дострел „Томахавк“ на Украина, иако Путин предупреди дека таков потег дополнително ќе ги влоши односите меѓу Вашингтон и Москва.
Но, по вчерашниот разговор со Путин, Трамп ја намали можноста Украина наскоро да го добие оружјето, кое има дострел од околу 1.600 километри. „И на Соединетите Држави им требаат „Томахавки“, рече Трамп. „Имаме многу од нив, но и ни требаат. Не можеме да ја исцрпиме сопствената земја“.
Тој исто така рече дека му ја споменал на Путин можноста Украина да добие „Томахавки“. „Го прашав: „Дали би ви пречело да им дадам неколку илјади томахавки на вашите противници?““, им рече Трамп на новинарите. Додаде дека Путин „не бил задоволен што ја слушнал таа идеја“.
Со месеци, Зеленски бара оружје што ќе им овозможи на украинските сили да напаѓаат длабоко на руска територија и да погодуваат клучни воени, енергетски и инфраструктурни цели. Украинскиот претседател тврди дека ваквите напади ќе го принудат Путин посериозно да ги сфати повиците на Трамп за директни преговори за завршување на војната.
Но, Путин, според неговиот советник за надворешна политика Јуриј Ушаков, го предупредил Трамп за време на разговорот дека снабдувањето на Киев со томахавки „не само што нема да ја промени ситуацијата на бојното поле, туку ќе предизвика сериозна штета на односите меѓу нашите земји“.
Денешната средба ќе биде четврта средба меѓу Трамп и Зеленски откако републиканскиот претседател се врати во Белата куќа во јануари, а втора за помалку од еден месец.
По разговорите со Путин, Трамп објави дека наскоро ќе се сретне со рускиот претседател во Будимпешта за да разговара за можностите за завршување на војната. Двајцата лидери, исто така, се согласија дека следната недела ќе се одржи состанок на нивните врвни советници, вклучувајќи го и американскиот државен секретар Марко Рубио.
По посредувањето во постигнувањето договор за прекин на огнот и размена на заложници меѓу Израел и Хамас минатата недела, Трамп рече дека наоѓањето решение за војната во Украина сега е негов врвен приоритет во надворешната политика и изрази нова доверба дека е можен договор.
Пред разговорите со Путин, Трамп покажа растечко разочарување од рускиот лидер. Минатиот месец, тој рече дека верува оти Украина може да ја врати целата територија изгубена во војната – значително отстапување од неговите претходни повици до Киев да се согласи на отстапки за да се стави крај на конфликтот. Сепак, по разговорите со Путин, Киев сигурно ќе биде разладен од сознанието дека Трамп нема да биде склон да испраќа моќно оружје.
Трамп тврдеше за време на претседателската кампања во 2024 година дека „брзо ќе ја заврши војната“, но неговите мировни напори заглавија по дипломатската офанзива во август, кога одржа самит со Путин во Алјаска и состаноци со Зелените и европските сојузници во Белата куќа.
По тие разговори, Трамп беше убеден дека е на вистинскиот пат да организира директни преговори меѓу Зеленски и Путин. Сепак, рускиот претседател не покажа никаков интерес за средба со украинскиот лидер, а во меѓувреме Москва го засили бомбардирањето на Украина.
Трамп, од друга страна, по вчерашниот разговор со Путин – кој го опиша како „многу продуктивен“ – доби многу поумерен тон. Тој, исто така, посочи дека преговорите меѓу Путин и Зеленски би можеле да се водат индиректно. „Тие двајца не се сложуваат баш најдобро“, рече Трамп. „Можеби ќе треба да го решиме тоа за сè да оди одделно – одделно, но подеднакво“.
