Henley Passport Index ја објави листата на најмоќни пасоши за 2025 година. За прв пат, меѓу првите десет ги нема САД, додека три азиски пасоши сега го водат врвот на листата.
Што го прави пасошот моќен? Одговорот е едноставен – отвореност за патување, односно можност да се оди на што е можно повеќе дестинации низ светот без потреба од виза.
Henley Passport Index е едно од неколкуте рангирања што ги мерат можностите на пасошите, а во своето рангирање на најмоќните пасоши за 2025 година, за прв пат, Соединетите Американски Држави не беа меѓу првите десет, кои сега го заземаат 12-то место.
Три азиски пасоши сега се на врвот на листата – Сингапур, со пристап без виза до 193 дестинации низ целиот свет; Јужна Кореја – со пристап до 190 земји и Јапонија, чии граѓани можат да патуваат во 189 земји без виза.
Македонија е на 36-то место на листата, со безвизен пристап до 129 земји.
Од земјите во регионот, најдобро пласирани се Словенија и Хрватска, кои се меѓу првите десет, делејќи ја осмата позиција.
Србија е на 36-то место, Црна Гора го зазеде 43-то место, а Босна и Херцеговина ја зазеде 47-мата позиција.
Која е причината за падот на Америка на ранг-листата
Во 2014 година, САД беа на првото место на ова рангирање, а во јули оваа година сè уште беа меѓу првите 10.
Сепак, во април Бразил го повлече безвизниот режим за граѓаните на САД, Канада и Австралија поради недостаток на реципроцитет.
Кина воведе попријатна политика, нудејќи визни олеснувања на десетици претежно европски земји, вклучувајќи ги Германија и Франција, но САД не го поминаа тој избор.
Папуа Нова Гвинеја и Мјанмар, исто така, ги променија своите политики за влез, што го зголеми рангирањето на другите пасоши и дополнително го еродираше рангирањето на САД.
Конечниот удар, според најновиот извештај, беше лансирањето на нов електронски систем за визи во Сомалија и исклучувањето на САД од најновите безвизни дозволи од страна на Виетнам.
„Падот на моќта на американскиот пасош во последната деценија е повеќе од само промена на рангирањето – тој сигнализира фундаментална промена во глобалната мобилност и динамиката на меката моќ“, рече Кристијан Х. Келин, претседател на Henley & Partners.
Брзиот подем на Кина
Британски пасош, кој беше на врвот на листата во 2015 година, исто така падна на најниската досегашна позиција, паѓајќи за две места од јули, од шестото на осмото место.
Во текот на изминатата деценија, во која Велика Британија и САД забележаа пад на листата, Кина забележа остар пораст – искачувајќи се од 94-то место, кое го заземаше во 2015 година, на 64-то место во 2025 година, добивајќи пристап без виза до уште 37 дестинации во тој период.
Henley Passport Index ги посочува неодамнешните потези на Кина – одобрување на патување без виза за Русија, нови договори со земјите од Персискиот Залив, Јужна Америка и неколку европски земји – како примери за тековната стратегија на Пекинг за зголемена отвореност.
ОАЕ исто така забележа голем успех, искачувајќи се за 34 места во последната деценија, од 42-ро на осмо место.
На спротивниот крај од листата, Авганистан останува на последното место (106-то) со пристап без виза до само 24 дестинации, две помалку отколку на почетокот на оваа година. Сирија е на 105-то место (со 26 дестинации), а Ирак е на 104-то место (со 29 дестинации).
Henley Passport Index, создаден од лондонската консултантска компанија за граѓанство и престој „Хенли и партнерс“, користи ексклузивни податоци од Меѓународното здружение за воздушен транспорт.
