Сè повеќе луѓе во Македонија ги претвораат социјалните мрежи во вистински извор на приход. Од видеа што за неколку часа стануваат вирални, до брендови што се градат преку една камера и телефон, интернетот стана најголемиот маркет.
Без факултет, без канцеларија, без фиксно работно време – само со идеја, креативност и упорност.
„Порано мислев дека е невозможно од Инстаграм да се живее, а сега ми е главен извор на пари“, раскажува 28-годишната Јована од Скопје, која почнала како хоби да објавува видеа со совети за шминкање, а денес соработува со неколку козметички брендови.
Нејзината приказна не е реткост. Социјалните медиуми им овозможија на обичните луѓе да станат сопствени медиуми.
Некои заработуваат преку реклами и спонзорства, други преку продажба на свои производи или курсеви, трети едноставно од содржина што ја монетизираат преку гледаност.
„Доволно е да имате некаква публика – сто, илјада, десет илјади луѓе што ве следат и веруваат во тоа што го зборувате. Тоа е вредност, тоа е валута“, вели Дамјан Арсов, дигитален маркетер кој консултира мали бизниси, според кого македонскиот пазар веќе „созреал“ за инфлуенсер-економијата.
Ако порано маркетинг буџетите се делеле меѓу телевизиите и билбордите, сега сè поголем дел оди кај луѓе што имаат влијание на ТикТок и Инстаграм.
И тоа не секогаш се класични инфлуенсери. Има мајки што споделуваат рецепти, занаетчии што прикажуваат како изработуваат нешто со раце, па дури и возачи што објавуваат видеа од секојдневието на улица.
„Секој може да го најде својот правец. Јас правам кратки видеа за автомобили, иако не сум ни механичар ни новинар. Но луѓето сакаат кога зборуваш човечки, без филтри“, вели Петар, 33-годишен скопјанец кој заработува од YouTube преку реклами и спонзорирани содржини.
Економистите укажуваат дека овој тренд не е само глобален феномен, туку и нова форма на самовработување што се шири и во регионот.
„Тоа е дел од новата дигитална економија – каде што креативноста се монетизира. Но, проблемот е што дел од тие приходи се неформални, надвор од системот“, велат експертите и додаваат дека државата мора да создаде пофлексибилна рамка за овој тип на работа, за да не се одвива во „сива зона“.
Паралелно со ова, расте и бројот на млади што сакаат да научат како да станат креатори на содржина. Курсевите за видео-монтажа, маркетинг и работа со алгоритми се полни.
Дел од нив одат чекор понатаму – отвораат свои брендови, продавници, па дури и дигитални агенции. Еден тренд што тивко, но стабилно ја менува сликата на вработување.
„Интернетот повеќе не е само место за дружење, туку нова економија“, велат аналитичарите.
Б.З.М.
