„Владата штотуку одобри рамка за ослободување на сите заложници – живи и мртви“, се вели на профилот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху на мрежата X на англиски јазик.
Владата на Израел денес го ратификуваше договорот за прекин на огнот со палестинската милитантна група Хамас, отворајќи го патот за прекин на непријателствата во Газа во рок од 24 часа и ослободување на израелските заложници што се држат таму во следните 72 часа, објавува Ројтерс.
Израелскиот кабинет го одобри договорот рано во петокот, околу 24 часа откако медијаторите објавија договор што повикува на размена на израелски заложници за палестински затвореници и почеток на постепено повлекување на израелските трупи од Газа, како дел од иницијативата на американскиот претседател Доналд Трамп за прекин на двегодишната војна во Газа.
„Владата штотуку одобри рамка за ослободување на сите заложници – живи и мртви“, се вели на сметката на мрежата X на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху на англиски јазик.
Војната ја продлабочи меѓународната изолација на Израел и го потресе Блискиот Исток, ескалирајќи во регионален конфликт во кој се вклучени Иран, Јемен и Либан. Исто така, тоа ги стави на тест односите меѓу Израел и САД, при што Трамп се сметаше дека го губи трпението со Нетанјаху и дека притиска за договор.
Израелците и Палестинците славеа заедно по објавувањето на договорот – најголемиот чекор кон завршување на двегодишната војна во која загинаа повеќе од 67.000 Палестинци – и враќањето на последните заложници земени од Хамас во смртоносните напади што го започнаа конфликтот.
Протераниот лидер на Хамас во Газа, Калил ал-Хаја, рече дека добил уверенија од САД и други медијатори дека војната е завршена.
Портпаролот на израелската влада рече дека прекинот на огнот ќе стапи на сила во рок од 24 часа од одобрувањето на договорот од страна на владата. По тој 24-часовен период, заложниците држени во Газа ќе бидат ослободени во рок од 72 часа.
Се верува дека 20 израелски заложници се уште се живи во Газа, додека се верува дека 26 се мртви, а судбината на уште двајца е непозната. Хамас навести дека пронаоѓањето на телата на мртвите може да потрае подолго од ослободувањето на живите.
Кога договорот ќе стапи на сила, камиони со храна и медицинска помош ќе брзаат во Газа за да им помогнат на цивилите, од кои стотици илјади живеат во шатори откако израелските сили ги уништија нивните домови и срамнија со земја цели градови.
Пречките остануваат
Договорот, доколку целосно се спроведе, ќе ги зближи двете страни повеќе од кој било претходен обид за запирање на војната.
Сепак, многу работи можат да тргнат наопаку. Дури и по потпишувањето на договорот, палестински извор рече дека списокот на стотици Палестинци кои треба да бидат ослободени сè уште не е финализиран. Хамас бара ослободување на некои од најозлогласените палестински затвореници во израелските затвори, како и стотици луѓе притворени за време на израелската офанзива.
Понатамошните чекори од планот на Трамп од 20 точки сè уште не се договорени. Меѓу нив се управувањето со опустошениот Појас Газа по завршувањето на конфликтот и конечната судбина на Хамас, кој досега одбиваше да се разоружа.
Нетанјаху се соочува и со скептицизам во рамките на својата коалиција, бидејќи многу членови долго време се спротивставуваа на каков било договор со Хамас. Крајнодесничарскиот министер за национална безбедност Итамар Бен-Гвир рече дека ќе гласа за соборување на владата ако Хамас не биде расформиран.
Но, објавата за крајот на борбите и враќањето на заложниците предизвика бран радост.
„Цела Газа е среќна“
„Фала му на Бога за прекинот на огнот, крајот на крвопролевањето и убивањето“, рече Абдул Маџид Абд Рабо од Кан Јунис во јужна Газа.
„Цела Газа е среќна, целиот арапски свет, целиот свет е среќен поради прекинот на огнот и крајот на крвопролевањето“, рече тој, според Ројтерс.
Еинав Заугаокер, чиј син Матан е еден од последните заложници, славеше на таканаречениот Плоштад на заложниците во Тел Авив, каде што семејствата на киднапираните се собираат веќе две години.
„Не можам да дишам, не можам да дишам, не можам да опишам што чувствувам… лудо е“, рече таа.
Во Газа, израелските напади продолжија дури и пред официјалниот почеток на прекинот на огнот, но бројот на жртви беше значително помал од десетиците убиени дневно во претходните недели. Локалните здравствени службеници објавија седум мртви во два одделни израелски напади во четврток.
Трамп патува во регионот
Трамп изјави дека ќе патува во регионот во недела, веројатно за да присуствува на церемонијата на потпишување во Египет, а претседателот на израелскиот Кнесет, Амир Охана, го покани да се обрати пред парламентот, што би бил првиот говор на американски претседател пред таа институција од 2008 година.
Договорот доби поддршка од арапските и западните земји и беше широко опишан како голем дипломатски успех за Трамп.
Успешното спроведување на договорот би претставувало значајно достигнување за републиканскиот претседател, кој се соочува со предизвици за брзо исполнување на ветувањата за донесување мир во конфликтите во Газа и Украина.
Претставници на западните и арапските земји се состанаа во Париз за да разговараат за меѓународните мировни сили и помошта за обнова на Газа по завршувањето на конфликтот.
САД ќе распоредат 200 војници како дел од заедничката работна група за стабилноста на Газа, без присуство на американски сили во самиот Појас Газа, објавија двајца високи американски претставници во четврток.
Функционерите, кои разговараа со новинарите под услов да останат анонимни, рекоа дека 200-те војници ќе го формираат јадрото на единицата, во која ќе бидат вклучени и претставници од египетската армија, Катар, Турција и евентуално од Обединетите Арапски Емирати.
Повеќе од 67.000 Палестинци се убиени во израелската офанзива во Газа, започната откако милитантите предводени од Хамас нападнаа израелски градови и музички фестивал на 7 октомври 2023 година, при што убија 1.200 луѓе и зедоа 251 заложник.
