Да се заштедат пари без да се намали квалитетот на живот звучи како невозможна мисија во време кога секој ден нешто поскапува, но, всушност, не мора да биде така.
Не станува збор за скржавост, туку за промена на навики – оние ситни, на кои ретко обрнуваме внимание, а всушност ја прават најголемата разлика.
„Луѓето често мислат дека штедењето значи одрекување, а тоа е погрешен пристап“, вели финансискиот аналитичар Бојан Краљев. „Штедењето е организација, не жртва. Ако планирате однапред – дури и најобичниот ручек дома, сметката за струја, па и одморите – можете да го задржите истиот квалитет на живот, а сепак да издвојувате пари на страна“.
Првиот чекор, вели тој, е да се направи реална слика за тоа каде одат парите. Не она што мислиме дека трошиме, туку она што навистина трошиме. Кафе секое утро, цигари, едно „ајде да јадеме надвор“ повеќе во неделата…
„Кога ќе ги собереш тие ситници, излегува дека си можел да заштедиш половина кирија месечно без да живееш полошо“, додава Краљев.
Еден млад брачен пар од Скопје ни раскажа дека почнал да ги следи трошоците преку бесплатна апликација за буџет.
„На почеток беше нервозно – како да не сакаш да се соочиш со вистината. Но, после две недели сфативме дека не треба да се откажеме од нешто, туку само да престанеме да купуваме без план“, вели Ана.
Таа додава дека сега купуваат храна само со список, а облеката ја купуваат кога има попуст, а не кога „ќе им текне“.
Интересно е дека многу луѓе мислат дека заштедата е поврзана само со пари, а не и со време. А токму времето, ако знаеш да го менаџираш, може да биде најголемиот сојузник во штедењето.
Кога не си во трка со часовникот, не купуваш набрзина, не плаќаш скапо такси затоа што си задоцнил, не нарачуваш скапа храна затоа што не си стигнал да зготвиш.
„Организираното време е најевтиниот финансиски совет“, ни рече една домаќинка од Волково.
Понекогаш решението е само во тоа да се префрлиш на локално – да купуваш сезонски производи, да го замениш супермаркетот со пазарот.
„Јас не сум против маркетите, ама таму секогаш ќе најдеш нешто што не ти треба, а ќе го ставиш во кошница“, ни рече еден продавач на пазарот во Ѓорче Петров. „На пазарот, луѓето си доаѓаат со цел и знаат зошто се тука. И тоа е најголемата разлика“.
Инфлацијата последниве години научи многумина дека сигурноста не е во платата, туку во дисциплината. И дека не треба да се откажеш од нешто убаво за да живееш поумно. Понекогаш е доволно да не се брзаш. Да не купиш веднаш. Да поминат два дена и да видиш дали стварно ти треба.
„Штедењето не е момент, тоа е навика“, вели Краљев на крајот од разговорот. „А навиките, кога еднаш ќе ги смениш, не го намалуваат квалитетот на живот, туку го подобруваат“.
И можеби токму тоа е суштината: не да се живее со помалку, туку со повеќе свесност. А кога ќе дојде следниот месец и ќе видиш дека нешто ти останало… тоа чувство вреди повеќе од самите пари.
Б.З.М.
