Изнајмувањето недвижност на студенти одамна не е само дополнителен извор на приход – тоа е цела мала стратегија, со свои ризици, свои правила и свои неочекувани сценарија.
Особено во градови како Скопје, Битола, Штип или Тетово, каде што секој септември улиците се полнат со млад свет што бара сместување, а огласите набрзина се трошат како топол леб.
Но, зад тие привидно лесни пари, стои многу повеќе од тоа да купиш стан и да закачиш оглас „се издава“.
„Најголемата грешка што ја прават новите инвеститори е што не ги проценуваат вистинските навики на студентите“, вели за нашиот портал агент за недвижности со долгогодишно искуство, кој забележува дека најбарани се малите гарсониери или двособни станови во близина на факултети, јавен превоз и маркет. „Ако купиш стан на 20 минути пеш од универзитет, ќе ти стои празен. Студентите плаќаат повеќе за локација, не за квадратурa“.
Просечната цена на месечно изнајмување гарсониера во Скопје моментално се движи околу 200 до 250 евра, додека во центарот може да достигне и до 300.
Во Штип, каде што е најголемиот универзитетски кампус надвор од главниот град, цените се нешто пониски – околу 150 евра, но побарувачката таму е постојана.
Сепак, има и обратна страна. Изнајмување на студенти значи почеста промена на станари, повеќе одржување, поголеми сметки, а понекогаш и… оштетени ѕидови, скршени столици и останати „сеќавања“ од студентските журки.
„Сум имал случаи каде што после една академска година морало целосно да се бојадиса станот и да се сменат мебел и апарати“, раскажува Марко, сопственик на три станови во Карпош. „Сепак, ако знаеш да поставиш правила, тоа може да биде стабилен приход. Само треба да имаш трпение и резерва за непредвидени поправки“.
Многумина се обидуваат да го направат ова како инвестиција – купуваат недвижност со кредит и ја издаваат, сметајќи дека киријата ќе ја покрива ратата. И навистина, ако купиш паметно и локацијата е погодна, тоа може да функционира.
Но експертите предупредуваат дека не секој стан е погоден за студенти. Малите станови без лифт на четврти кат или оние без паркинг се продаваат тешко, а уште потешко се издаваат.
„Во последниве години студентите не бараат само кревет и маса“, објаснуваат експертите. „Бараат интернет, клима, машина за перење, телевизор. Ако ги немаш тие работи, па макар и да си блиску до факултет, ќе ти ја прескокнат понудата“.
Интересно е што дел од инвеститорите се одлучуваат и за краткорочен модел – изнајмување по соби. На тој начин, станот од 60 квадрати што би го издавале за 250 евра, може да носи 350 ако се поделат просториите на тројца станари.
Секако, тоа бара малку повеќе организација и комуникација со станарите, бидејќи секој има различни навики, темпо, друштво…
Од друга страна, луѓето што веќе имаат недвижности велат дека овој тип на изнајмување им е попредвидлив од краткорочниот туризам, каде што приходот зависи од сезона.
Студентите се стабилна категорија – девет месеци плаќаат, потоа има летна пауза, но секоја есен повторно се појавува нов бран.
Во регионот, слична е ситуацијата. Во Белград, стан за студенти чини околу 300-400 евра месечно, во Загреб и до 500, а во Сараево просечно 200. Но, и таму сопствениците се жалат дека долгорочните трошоци растат, бидејќи мебелот и белата техника мораат почесто да се обновуваат.
Клучниот совет на искусните е еден и ист: не инвестирај во стан за изнајмување ако не си подготвен да бидеш „менаџер“ на својата недвижност.
Тоа значи контрола, комуникација, одржување и најважно: трпение.
Приходот не е само во парите што ќе ги добиеш секој месец, туку и во тоа што на долг рок вредноста на имотот расте.
И така, ако некој мисли дека изнајмување стан на студенти е лесна работа – нека се подготви за една многу човечка, динамична, понекогаш напорна, но најчесто исплатлива инвестиција.
Со сите свои мали изненадувања… и по некој изгребан ѕид.
Б.З.М.
