Говорот на американскиот претседател во ОН беше еден од најјасните прикази на неговиот поглед на светот, неговата идеологија во нејзината најчиста форма, пишува Би-Би-Си, додавајќи дека неговите поддржувачи ќе го гледаат како „Трампизам без филтер“, а неговите критичари како „Трампизам без контрола“. Речиси еден час (наместо очекуваните 15 минути – никогаш не зборувал подолго), Трамп ги напаѓаше своите противници и нивните идеи, отфрлајќи ги еден по еден додека „го пребаруваше светот“.
За разлика од 2018 година, кога за време на првиот мандат им се обрати на нациите на Генералното собрание на ОН, сега во салата владееше тишина.
Што се случи во 2018 година
Самофалбените коментари на Трамп во тоа време дека неговата „администрација постигнала повеќе од која било во историјата на нивната земја“ предизвикаа потсмев кај делегатите.
-Не очекував таква реакција. Но, тоа е во ред – рече тој тогаш, обидувајќи се да ги игнорира.
Тој исто така рече дека „тие не му се смееја нему, туку на самите нив“:
Што се случи сега во 2025 година
Шест години подоцна, малкумина можеа да замислат што ќе следи. Како што пишува CNN, Трамп – „некогаш предмет на скептицизам и отворено исмејување од неговите колеги, пристигна на седницата како аватар на нов светски поредок кој има мала корист од глобалните институции – како онаа на која се обраќа“.
Наместо да му се смеат, светските лидери сега се обидуваат да му се додворат. Наместо почетник во храмот на мултилатерализмот, Трамп сега е претседател кој ги потресе глобалните аранжмани во трговијата и безбедноста, истовремено уривајќи го меѓународниот систем воспоставен по Втората светска војна, кој неговите претходници го изградија и се обидоа да го одржат, пишува CNN.
Евтин мермер и скршени скали
Трамп никогаш не бил особено наклонет кон ОН. Дури и пред да стане претседател, тој се жалеше на „евтиниот“ мермер во Генералното собрание и не му беше гајле кога неговата понуда за реновирање на 39-катната зграда на ОН беше одбиена на почетокот на 2000-тите.
-Секогаш сум сметал дека ОН има огромен потенцијал. Но, во моментов, тој потенцијал не е искористен – рече Трамп претходно оваа година.
Тој дури и ја нападна светската организација поради расипани ескалатори и телепромптер што го прекина неговиот говор. Имено, пред да влезе во салата, американскиот претседател и првата дама Меланија Трамп се заглавија на ескалаторите, кои застанаа токму штом стапнаа на нив. Тие решија да не чекаат скалите да профункционираат, туку самите се искачија на врвот.
Но, тоа не беше крајот на „проблемите“.
„Ова е сè што добив од ОН“
Додека неговите први говори пред ОН за време на неговиот прв мандат често беа „суви“, читани од телепромптер, овој пат му се расипа т.н. „Идиот“ и му направи збрка токму кога требаше да го започне својот говор.
-Кој и да е задолжен за овој телесуфлер е во голема неволја – рече Трамп и ја насмеа публиката.
Тој импровизираше неколку воведни реченици, обидувајќи се да го скрие своето изненадување, а подоцна во говорот ги спомена сите „неволји“ што го снашле.
-Никогаш не сум добил телефонски повик од ОН со понуда да помогнам во финализирањето на договор. Сè што добив од ОН беше ескалатор што застана точно на средина на патот до врвот. Ако првата дама не беше во одлична форма, ќе паднеше. Но, ние сме во одлична форма, двајцата сме во добра форма, а потоа телесуфлерот не работеше – тоа се двете работи што ги добив од ОН“, рече Трамп.
За што зборуваше Трамп во ОН?
Во својот говор во вторник, американскиот претседател зборуваше за златното доба на САД, Европа и жариштата во светот. Започна со еден вид предизборен говор, пишува „Дојч веле“ (DW). Тој тврдеше дека ја презел земјата во длабока криза од својот претходник, Џо Бајден.
Само осум месеци по преземањето на функцијата, САД повторно се, како што рече, „најбараната“ земја во светот и ниедна друга не може да се спореди со неа.
Салата беше полна со шефови на држави и влади од целиот свет. А првата дама Меланија седеше во публиката и внимателно го слушаше својот сопруг, кој се претстави како „големиот принц на мирот“, според DW.
За седум месеци, рече тој, веќе завршил седум војни – и за тоа ја заслужува Нобеловата награда за мир. И штета е, како што додаде, што Тој мораше да го направи тоа, а не Обединетите Нации – кои, според него, дури и не се обидоа да му помогнат.
„Празните зборови не ги завршуваат војните“
Говорот на Трамп во голема мера беше отфрлање на мултилатералната работа на ОН. Организацијата има потенцијал, но не постигнува ништо, рече тој и оцени дека војните не завршуваат со празни зборови.
Потоа се осврна на жариштата на конфликти во светот, вклучително и војната во Газа. Тој го критикуваше признавањето на Палестина, наведувајќи дека тоа е „преголема награда за злосторствата на Хамас“. И кој сака мир, вели тој, треба да се собере околу една порака: „Ослободете ги заложниците!“
Можеби поважно е она што Трамп подоцна го кажа во објава на социјалните мрежи, кога за прв пат рече дека Украина можеби е во позиција да ја врати целата своја територија од Русија.
Би-Би-Си пишува дека неговото отфрлање на Русија како „хартиен тигар“ ќе му наштети на неговиот руски колега Владимир Путин, кој е чувствителен на сугестиите дека неговата земја не е глобален играч.
Критика кон Европа
Во својот говор во ОН, Трамп невообичаено долго ја напаѓаше Европа, истакнува ДВ. Тој рече дека нелегалните мигранти го преплавуваат континентот и никој не презема ништо во врска со тоа. Тој исто така ја критикуваше посветеноста на Европа за намалување на емисиите на CO2 и преминување кон обновливи извори на енергија. Борбата против климатските промени, додаде тој, е најголемата измама што некогаш е направена во светот.
Тој ја спомена и Германија, наведувајќи дека таа е на „болен пат“ кога станува збор за миграцијата и енергијата. Новата влада се врати на стариот курс, потпирајќи се на извори на фосилна и нуклеарна енергија. Тоа, заклучи тој, е и добро и безбедно.
Додека делегатите на ОН му се смееја пред шест години, сега слушаа во тишина.
-Навистина сум добар во ова. Вашите земји одат по ѓаволите – рече Трамп, објави Би-Би-Си.
