Инфлацијата, геополитичките тензии и трговските нарушувања ги обликуваат стратегиите на компаниите

Инфлацијата, геополитичките тензии и трговските нарушувања ги обликуваат стратегиите на компаниите, додека важноста на вештачката интелигенција(AI) во бизнисот расте, според „Chamber Pulse 2025“ – економски извештај на Меѓународната стопанска комора (ICC) и Светската федерација на стопански комори (WCF).

Овој документ беше презентиран на 14-тиот Светски конгрес на стопански комори во Мелбурн и е базиран на истражување во кое учествуваа 230 стопански комори од 110 земји, кои заедно претставуваат околу 90 проценти од светскиот БДП.

Како што е наведено, коморите имаат позитивен став кон деловното опкружување, иако постојат значителни регионални разлики. Меѓу анкетираните комори, 39 проценти сметаат дека деловното опкружување е прифатливо, 36 проценти сметаат дека е добро, а 14 проценти го оценуваат како многу добро или одлично.

Сепак, перцепциите можат значително да варираат во рамките на регионите, особено во Латинска Америка, Карибите и подсахарска Африка, се вели во него. Негативните ставови се особено распространети во коморите лоцирани во нестабилни држави или територии како што се Хаити, Боливија, Палестина и Авганистан.

Во споредба со изданието од 2024 година, перцепцијата за деловната средина е пополаризирана, оценета во „Chamber Pulse 2025“. Глобално, трите главни ограничувања за деловната средина се геополитичките тензии, инфлацијата и царините – секое наведено од повеќе од половина од сите анкетирани комори. Регионално, загриженоста варира.

Во Северна Америка (САД и Канада), царините се примарен проблем, проследено со инфлацијата и недостатокот на квалификувана работна сила. На Блискиот Исток и Северна Африка, покрај геополитичките тензии, компаниите се соочуваат со финансиски ограничувања и слаба странска побарувачка. Јужноазиските комори ги посочуваат оданочувањето, царините и геополитичката нестабилност како клучни предизвици.

Недостатокот на работна сила е особено изразен во Источна Азија и Пацификот, Европа и Централна Азија, како и во Северна Америка. Во Латинска Америка и Карибите, несигурноста останува доминантна загриженост, проследена од нестабилната домашна политика и инфлацијата. Прифатливото финансирање е исто така голема пречка на Блискиот Исток, Северна и Субсахарска Африка.

Кога станува збор за трговската средина, според мнозинството комори, таа ги оптоварува компаниите – негативно влијаејќи врз нив во повеќе од половина од анкетираните земји. Ова е особено изразено во Источна Азија и Пацификот, Европа и Централна Азија и Северна Америка. Трговската средина е позитивна само во неколку земји, главно на Блискиот Исток, Северна и Подсахарска Африка.

Неизвесноста во моментов е најзначајната трговска загриженост за компаниите, наведена од 74 проценти од коморите, во споредба со 60 проценти од анкетираните комори кои посочуваат на промени во тарифите. Ова чувство е најсилно во Европа и Централна Азија, Источна Азија и Пацификот, Јужна Азија и Латинска Америка.

Во Јужна Азија и Подсахарска Африка, компаниите се исто така негативно погодени од трговските ограничувања и флуктуациите на валутите. Северноамериканските компании внимателно ги следат трговските договори и нивните преговарања, што одразува стратешки фокус на промените во политиката.

Во извештајот се истакнува дека компаниите се подготвуваат за промена во динамиката на трговијата. Во услови на растечка глобална неизвесност, загриженоста за ескалацијата на трговските тензии и зголемениот протекционизам е особено изразена во Источна Азија и Пацификот, како и во Латинска Америка и Карибите, каде што 75 проценти и 73 проценти од коморите изразуваат сериозна загриженост.

Спротивно на тоа, коморите на Блискиот Исток и Северна Африка се пооптимистични, при што 60 проценти очекуваат стабилизирање на трговските услови. Во услови на оваа неизвесност, коморите, особено низ Азија и Европа, очекуваат регионалната трговија да се развива, додека нивните северноамерикански колеги очекуваат реконфигурацијата на синџирот на снабдување да се забрза.

Во пресрет на зголемените трговски тензии, компаниите ги прилагодуваат своите стратегии. Наместо да ги преместуваат операциите, повеќето избираат да ги диверзифицираат пазарите, да ги префрлат зголемените трошоци на потрошувачите или да ги апсорбираат тие трошоци за да останат конкурентни.

Според коморите, диверзификацијата на клиентите и добавувачите главно се случува на регионално ниво, при што Источна Азија и Пацификот се одвојуваат од Северна Америка и поттикнуваат трговски сојузи на други места во Азија (на пример, со Асоцијацијата на земјите од Југоисточна Азија, Индија и Кина) за диверзификација на извозот или увозот.

Европските и централноазиските компании ја диверзифицираат својата трговија во Европа и низ цела Азија (на пр. Индија, Кина). Бизнисите во Латинска Америка и Карибите ги фокусираат своите напори на Америка надвор од Соединетите Американски Држави (на пример, Канада, Мексико и Чиле) и ги зајакнуваат трговските врски со Кина и Европската Унија (на пример, Шпанија, Германија).

На Блискиот Исток и Северна Африка, бизнисите сè повеќе ги гледаат африканските и европските земји како клучни за диверзификација на пазарот. Канада и Европската Унија се издвојуваат како клучни алтернативи за северноамериканските бизниси кои сакаат да диверзифицираат трговија.

Инфлацијата е сè уште присутна. Трговските комори потврдија дека цените се зголемиле во повеќе од 90 проценти од земјите. Цените значително се зголемиле во 39 проценти од земјите во Потсахарска Африка, Северна Америка, Блискиот Исток и Северна Африка. Според трговските комори, цените паднале само во три економии (Авганистан, Хонг Конг и Шведска) од 110 земји и територии претставени во ова истражување.

Коморите известуваат за генерално оптимистички или претпазливи деловни перспективи и очекуваат цените да растат во повеќето региони. Во 50 проценти од земјите претставени во ова истражување, коморите се оптимисти во врска со идните деловни услови, додека во 35 проценти од земјите коморите очекуваат условите да останат непроменети.

Неутралните очекувања се најизразени во Северна Америка и Јужна Азија, веројатно одразувајќи го пристапот „почекај и види“ поради тековните трговски неизвесности. Спротивно на тоа, перспективите се попесимистички во Латинска Америка, Карибите и Источна Азија и Пацификот, каде што над 25 проценти од земјите очекуваат пад на деловната активност. Блискиот Исток и Северна Африка се издвојуваат, каде што компаниите се најоптимистички настроени.

Ставовите кон вештачката интелигенција (AI) се сè попозитивни, но усвојувањето останува нееднакво низ секторите. Во 80 проценти од земјите претставени во ова истражување, стопанските комори ја гледаат AI како позитивна сила.

Во споредба со 2024 година, употребата на AI е малку зголемена, но сè уште е концентрирана во високо иновативните сектори. Имено, уделот на испитаниците кои известуваат дека AI е широко распространета низ индустриите се зголемил од 16 проценти на 22 проценти.

Азија ја презема водечката улога во усвојувањето и подготвеноста за AI. Според коморите, северноамериканските компании покажуваат умерена подготвеност. Највисоки нивоа на подготвеност се присутни во Јужна Азија и Источна Азија и Пацификот, каде што значителен дел од коморите (близу 20 проценти) велат дека бизнисите се многу подготвени за вештачка интелигенција. Спротивно на тоа, половина од земјите од подсахарска Африка и 35 проценти од коморите во Латинска Америка и Карибите заостануваат во подготвеноста за вештачка интелигенција.

Недостатокот на експертиза, загриженоста за податоците и неподготвеноста на компаниите за податоците се главни пречки за усвојување на вештачката интелигенција.

Во повеќето региони – со исклучок на Блискиот Исток и Северна Африка и Источна Азија и Пацификот – коморите пријавуваат недостаток на внатрешни ресурси и експертиза во вештачката интелигенција. Во Источна Азија и Пацификот, 70 проценти од коморите ја наведуваат безбедноста и приватноста на податоците како главни проблеми. Во меѓувреме, во земјите со понизок и среден приход во Јужна Азија, многу комори велат дека деловните податоци сè уште не се подготвени за интегрирање на вештачката интелигенција.