Последните неколку месеци на финансиските пазари носат сигнал за стабилизација на каматните стапки, по повеќегодишен период на раст предизвикан од глобалната инфлација и зголемувањето на основните каматни стапки од централните банки. Народната банка веќе најави дека монетарната политика влегува во фаза на стабилност, што отвора прашање околу тоа дали граѓаните и компаниите конечно ќе добијат поевтини кредити.
Комерцијалните банки потврдуваат дека каматните стапки на новите кредити се стабилизирани, а кај дел од производите веќе има благо намалување. Кај станбените кредити, фиксните стапки полека се приближуваат кон предкризниот просек, додека кај потрошувачките кредити и кредитните картички и натаму остануваат на повисоки нивоа.
За домаќинствата ова е позитивен сигнал дека планирањето на ново задолжување може да стане поизвесно. Иако значително поевтинување не се очекува веднаш, стабилизацијата носи предвидливост, што е клучен фактор за семејствата кои сакаат да инвестираат во стан, автомобил или образование на децата.
Стопанството со внимание ја следи ситуацијата. За малите и средните претпријатија, секој процент пониска камата значи директна заштеда и можност за инвестиции во развој. Во услови на високи трошоци за енергија и суровини, пристапот до поевтин капитал е од огромно значење за конкурентноста.
„Очекуваме банките постепено да почнат да нудат поповолни услови, особено кај долгорочните кредити. Но, вистинското олеснување ќе се почувствува кога глобалните пазари ќе дадат простор за посилно намалување,“ вели за Денар независниот банкарски советник Бранко Стојкоски.
Иако засега нема драматичен пад на каматните стапки, стабилизацијата е охрабрувачки сигнал и за граѓаните и за компаниите. Следните месеци ќе бидат клучни за тоа дали ќе се отвори тренд на поевтинување на кредитите, или пак банките ќе останат претпазливи во услови на неизвесна глобална економија.
С.А.
