Инфлацијата последните години го менува начинот на кој граѓаните и компаниите пристапуваат кон задолжување. Иако каматните стапки постепено се стабилизираат, високите цени и неизвесноста на пазарот бараат внимателна проценка пред земање нов кредит. Експертите предупредуваат дека погрешна одлука може да ги зголеми финансиските ризици, особено кај домаќинствата со ограничени приходи.
Првиот совет е внимателно споредување на кредитните понуди, но не само каматната стапка, туку и сите дополнителни трошоци како провизии, осигурување и административни надоместоци. Доколку се работи за потрошувачки кредит, треба да се пресмета реалната месечна рата во однос на семејниот буџет, со резервен простор за неочекувани трошоци.
Финансиските советници препорачуваат задолжување во валута во која се прима приходот, за да се избегнат ризици од девалвација или промена на курсот.
За стопанството, инфлацијата носи двоен предизвик, односно повисоки оперативни трошоци и поскап капитал. Малите и средните компании треба да анализираат дали новиот кредит ќе придонесе за раст и продуктивност или пак ќе создаде дополнителен товар. Се препорачува финансирање на инвестиции што носат долгорочни заштеди (енергетска ефикасност, дигитализација), наместо покривање на тековни трошоци преку кредити.
„Во услови на инфлација, задолжувањето мора да биде стратешка одлука, а не импулсивен потег. Добро е да се користи периодот на релативна стабилизација на каматните стапки, но секогаш со претпазливост и анализа на ризиците,“ вели за Денар финансиската консултантка Марија.
Иако кредитите остануваат важен извор на финансирање, во време на инфлација клучна е дисциплината. Граѓаните треба да размислуваат долгорочно и да избегнуваат задолжување за непотребна потрошувачка, додека компаниите да се насочат кон кредити што ќе создадат додадена вредност. Ваквиот пристап може да биде клучен за зачувување на финансиската стабилност во следните години.
С.Б.
