Секојдневната навика – цигара во една рака, кафе во другата – одамна е дел од урбаниот фолклор. Но колку реално чини тоа задоволство кога ќе се собере на куп?
Прашање кое ретко некој си го поставува, додека ситно чкрипат ситните монети во паричникот.
На прв поглед, едно пакување цигари од 150 денари и едно утринско еспресо од 80 денари не изгледаат драматично.
„Си велиш – ајде, тоа е мојот мал ритуал, заслужувам“, вели Бобан Митиќ, 34-годишен ИТ-инженер од Скопје.
Но кога ќе се пресмета: ако пушите едно пакување дневно и пиете кафе надвор секој ден, тоа се повеќе од 6.000 денари месечно. Пари колку за половина кирија во некои населби.
Економистите предупредуваат дека токму ваквите „невидливи“ трошоци најмногу ја оптоваруваат месечната каса на граѓаните.
„Не станува збор само за цената на цигарите и кафето, туку за ефектот на долги патеки – здравствени последици, продуктивност, па дури и социјален притисок“, објаснуваат експертите.
Луѓето често не сакаат да се откажат од тоа мало задоволство, затоа што им создава чувство на пауза од секојдневниот хаос.
„Тоа е момент само за мене“, вели Билјана, вработена во администрација. „Да, знам дека трошам по 200 денари дневно, ама да ми ги земеш цигарата и кафето – ќе полудам“.
Но бројките се упорни. На годишно ниво, таквата навика тежи над 70.000 денари.
За многумина тоа е цело летување, или половина автомобил во добра состојба.
Некои луѓе велат дека токму кога ја направиле оваа пресметка, свесно решиле да ја скратат навиката.
„Не прекинав целосно, ама намалив. Си купив апарат за кафе дома и почнав да пушам помалку“, признава еден наш соговорник.
Социолозите додаваат уште една димензија – зависноста.
„Не е лесно да се откажеш од ритуал кој е врзан со утринско будење, со пауза на работа, со дружба. Тоа е начин на поврзување“, вели социологот Љубица Маџовска.
Така, финансискиот аргумент понекогаш не е доволен, ако не постои и внатрешна одлука.
И на крај, останува дилемата: вреди ли тоа мало задоволство илјадници денари годишно? Или сепак човек си вели – животот е прекраток за калкулации. Парадоксот е дека и едното и другото звучи оправдано… до моментот кога треба да се плати следната сметка.
Б.З.М.
