„Отидов за шест месеци, а останав веќе три години…“ – вака ја почнува својата приказна Горан, 32-годишен скопјанец кој заминал во Даблин со намера да собере „брзи пари“.
Она што му изгледало како едноставна сметка – плата од 2.000 евра наспроти македонските 500 – брзо се претворило во поинаква реалност.
Ирска нуди плати што звучат привлечно, особено кога се споредуваат со домашните, но многумина брзо се соочуваат со фактот дека животот таму не е ни приближно евтин. Наем за еднособен стан во главниот град достигнува и до 1.800 евра месечно, а ако додадете сметки и превоз, „лесните пари“ веќе не изгледаат толку лесни.
На социјалните мрежи редовно се појавуваат фотографии од нови автомобили, патувања низ Европа и ресторани со мени кое за многумина овде изгледа недостижно.
Но, зад тие фотографии обично стојат долги смени во фабрики или складишта, работа што ретко има врска со стручноста или образованието на младите кои заминуваат.
„Работам по 10 часа дневно во магацин, сабота и недела ретко се слободни“, вели Ана од Битола. „Секако дека имам пари повеќе отколку во Македонија, но прашањето е – по која цена? Семејството ми е таму, а јас сум тука, изнемоштена, со хроничен замор“.
Економистите предупредуваат дека концептот „лесни пари“ е илузија што се храни од разликата во платите меѓу Македонија и западните земји.
Но кога ќе се направи реална пресметка, многумина на крај заштедуваат далеку помалку од она што очекувале.
„Во најдобар случај, работник кој изнајмува стан и живее умерено може да стави на страна 500 до 700 евра месечно. За некој тоа е фантастична сума, но ако пресметате што губите – години без блиските, работа под стрес и минимален приватен живот – тогаш приказната добива друга тежина“, велат експертите.
Многу Македонци кои заминале признаваат дека првичната идеја била да останат „малку, па назад дома“.
Но времето се одолжува, бидејќи колку и да е тешко, парите се сепак поголеми, а враќањето во Македонија повторно значи почеток со ниски плати и неизвесност.
„Да, имам подобар животен стандард овде, ама не и подобар живот“, ни призна еден соговорник од Прилеп. „Човек учи да се снаоѓа – испраќа пари дома, но самотијата останува. И тоа не може да се купи“.
Значи, Ирска не е бајка со златни улици, туку реалност со двоен лик. Од една страна, вистинска финансиска можност – плата што овде изгледа недостижно.
Од друга, цена што не секој е спремен да ја плати: високи трошоци, напорна работа и разделби што оставаат траги.
Б.З.М.
