Кога Читосе Нагао се пензионираше по речиси три децении во рекламниот бизнис за да отвори продавница за мача, таа немаше поим дека редици ќе се формираат надвор дури и пред да се отвори. До средината на попладнето, кутиите со мача во прав на нејзините полици беа распродадени, а постојан прилив од претежно странски клиенти чекаа да ги пробаат нејзините најнови зелени пијалоци, објави „CNBC“.
Нејзината продавница, „Atelier Matcha“, е една од среќните. Иако залихите од мача се намалуваат дури и во Јапонија поради глобалната лудост, партнерството што Нагао го изгради со Марукју Којамаен, производител на чај во Кјото стар 300 години, се исплати.
„Кога слушнав дека целиот нивни чај е непродаден во магацин за време на Ковид, сакав да направам нешто. Четири години подоцна, има две продавници во Јапонија, една во Хо Ши Мин Сити, Виетнам, и нова локација што наскоро ќе се отвори во Себу Сити, Филипини“, вели Нагао.
Јапонија консумира мача уште од 12 век, главно во високо ритуални церемонии за чај кои бараат многу мали количини чај во прав. Побарувачката се зголеми во последниве години, бидејќи репутацијата на мачата како суперхрана богата со антиоксиданси се прошири на „TikTok“. Туристичкиот бум по пандемијата, исто така, помогна во зголемувањето на цените.
Јапонија минатата година извезе 36,4 милијарди јени (247 милиони долари) зелен чај, според јапонското Министерство за финансии, четири пати повеќе од пред една деценија. Околу 44% од извозот отиде во Соединетите Држави, главно во форма на прав како мача.
Во обид да го намали притисокот врз стареечката земјоделска заедница во Јапонија, јапонската влада размислува да ги субвенционира земјоделците за да ги охрабри да издвојат повеќе полиња за тенча, видот чај што се користи за производство на мача.
Приносите на тенча се повисоки, но бараат повеќе работна сила бидејќи пупките мора да бидат заштитени од сонцето за да се извлече нивната препознатлива тревна арома. Производителите велат дека нема доволно работна сила за собирање, горење и сушење на листовите пред да се сомелат во прав.
Продавниците ја делат понудата
Цените на тенча на пролетната аукција во Кјото се зголемија за 170 проценти во однос на претходната година на 8.235 јени за килограм, соопшти Светската асоцијација за јапонски чај. Тоа го надмина претходниот рекорд од 4.862 јени за килограм, поставен во 2016-та година.
Многу трговци на мало, исто така, објавија дека цените на мача се дуплирале во изминатата година, а наоѓањето мала кутија чај во прав станува сè потешко, дури и во Токио.
Продавниците воведоа ограничувања за купување за да ги прошират своите залихи, да спречат складирање и да ги обесхрабрат неовластените препродавачи. Сепак, мача останува популарен сувенир за рекордниот број туристи што ја посетуваат Јапонија.
Многу онлајн продавници останаа без залихи пред неколку месеци, бидејќи американските купувачи брзаа да се снабдат пред очекуваните тарифи.
Каминари Иса, кој продава сè, од пиво од мача до пасти од крем од мача во своите четири продавници во округот Асакуса во Токио, рече дека не е невообичаено да се добие е-пошта со барање за тон мача.
„Среќни сме. Но, имаме ограничена количина од она што можеме да го продадеме“, вели Мику Сугавара, која раководи со една од продавниците.
Нејзината продавница продава мелена мача од првата жетва во сезоната, кога листовите од чај се омекнуваат, што се смета за највисок квалитет.
Како и многумина во индустријата, Сугавара е загрижена дека рекордната топлина ова лето би можела да ја намали жетвата на чај следната година и да ги зголеми цените уште повеќе.
Бумот на мача наидува на пречка
Конкуренцијата за снабдување и производство на доволно мача е толку жестока што го принуди „Ito En“, најголемиот продавач на флаширан зелен чај во светот, да формира посебен оддел во мај.
Компанијата прогнозира дека продажбата на групата во странство ќе порасне за 11 проценти оваа година и ќе ги зголеми цените за 50 до 100 проценти на неколку производи почнувајќи од септември за да ги компензира повисоките трошоци за суровини и работна сила.
„Ito En“ има посебни договори со земјоделците кои снабдуваат 7.000 тони обичен зелен чај годишно, но само околу 600 тони тенча.
Убедувањето на земјоделците да одгледуваат повеќе тенча е предизвик, а многумина се загрижени дека сегашниот бум можеби ќе заврши, забележува Ито Ен.
„Популарноста на мача е неверојатна. Нашите фабрики и сите наши подизведувачи се многу зафатени“, вели Јасутака Јокомичи, менаџер на новата дивизија за мача на „Ito En“.
Тој вели дека еден од неговите приоритети е обезбедување доволно мелници за мелење на листовите тенча во прав и нивно пакување, што би можело да вклучува нови инвестиции за проширување на сопствените капацитети на „Ito En“. Мелењето само 40 грама мача може да трае еден час, бидејќи топлината генерирана од побрзиот процес може да го намали неговиот квалитет.
Нагао од „Atelier Matcha“ вели дека единствената опција е да се едуцираат потрошувачите за различните видови мача.
Како љубител на садо, или „начинот на чај“, таа вели дека не мора да користите прав од највисок квалитет за да направите добра шолја асаи мача. Како претприемач, таа ги има очите насочени кон следната голема работа.
