Со доаѓањето на септември, во воздухот се чувствува мирис на нов почеток – ѕвонењето на школските ѕвона, детскиот џагор по улиците и бескрајните списоци со прибор што родителите мораат да ги набават.
За некого тоа е обична рутина, но за мнозинството семејства станува вистински финансиски предизвик кој секоја година станува сè потежок.
„Секогаш е исто – моливи, тетратки, боички, ранци… кога ќе ги собереш сите ситници, сумата излегува енормна“, вели Марина, мајка на две деца од Скопје.
Таа додава дека, без разлика на тоа што се обидува да заштеди, на крајот секогаш мора да потроши повеќе од планираното.
„А и децата, нормално, сакаат ново и шарено – не можеш да им речеш не“, посочува Марина.
Трговците велат дека интересот е голем уште од средината на август. Цените, пак, не мируваат. Еден основен ранец чини од 1.200 до дури 3.500 денари, во зависност од брендот. Сет за ликовно – водени бои, четки и блок – околу 600 денари. А кога ќе се додаде приборот по предмети, облеката за физичко и уште безброј „ситници“, сметката за едно дете лесно може да стигне и до 10.000 денари.
„Најлошо е што ништо од ова не е луксуз, туку основа за да може детето да учи“, коментира еден татко пред книжарница во центарот на градот. „Не можеш да го пуштиш без ранец или без патиките за физичко. Тоа е нужност, а не избор“.
Според синдикатите, оваа ситуација само ја нагласува разликата меѓу семејствата со различен приход. За оние што живеат од минимална плата, септемвриските трошоци се рамни на цел месечен буџет.
„Имаме родители кои мораат да подигнуваат мали кредити за да купат прибор, што е алармантно“, предупредуваат економските аналитичари.
Книжарниците, од друга страна, тврдат дека и тие се под притисок. Увозните цени растат, а дел од артиклите што се носат од странство се продаваат речиси со симболична заработка.
„Ако сакаме да понудиме пониска цена, ризикуваме да работиме со минимална маржа“, објаснува сопственик на книжарница во Ѓорче Петров.
Сепак, многу родители се обидуваат да се снајдат на разни начини. Некои бараат половни ранци преку огласи, други се договараат со соседите да купуваат во поголеми количини за да добијат попуст.
„Има луѓе што буквално се снаоѓаат како можат. Срамота е што образованието, кое треба да е бесплатно, реално почнува со толкави скриени трошоци“, вели еден вознемирен родител.
И додека училиштата се полнат со детска смеа, дома останува тивка сметка што ја плаќаат возрасните. Секој септември, истата приказна. Само сумите стануваат сè потешки за поднесување.
Б.З.М.
