Лукративните спонзорски договори и уделот во тенискиот бренд On ја направија швајцарската ѕвезда само седмиот спортист во „клубот девет-нула“ – а инвестицијата во прехранбената технологија би можела да му донесе уште една голема заработка.
Во 2019 година, Роџер Федерер стоеше на централниот терен во Базел, Швајцарија, додека златни конфети паѓаа од небото, а солзи му течеа по лицето. Изливот на емоции беше природен по победата во финалето во два сета на неговиот домашен турнир, Swiss Indoors, каде што некогаш служеше како собирач на топки. Но, се чинеше дека тоа исто така ја одразува растечката свест дека, на 38 години, можеби нема да има многу повеќе вакви моменти како професионален тенисер.
Всушност, тој трофеј се покажа како последен што Федерер некогаш ќе го крене, бидејќи повредите сериозно ги ограничија неговите последни три години на АТП турнејата пред да го закачи рекетот засекогаш во септември 2022 година. Сепак, иако Федерер, кој сега има 44 години, никогаш не додаде друг трофеј во колекцијата што вклучуваше 20 титули од Гренд слем во поединечна конкуренција и два олимписки медали, тој остана најплатениот тенисер до крајот на својата кариера – и во пензија. Форбс проценува дека Федерер е милијардер, со нето вредност од 1,1 милијарда долари, делумно благодарение на значителниот малцински удел во швајцарскиот бренд за спортска обувка и облека On.
Федерер – чиј татко е од угледно швајцарско семејство, а чија мајка пораснала во Јужна Африка, двајцата вработени во фармацевтската индустрија – почнал да игра тенис на тригодишна возраст. Тој станал најдобро рангиран јуниорски играч во светот, а откако станал професионалец во 1998 година, се пробил во 2003 година со освојување на Вимблдон во поединечна конкуренција. За време на неговата 24-годишна кариера на АТП турнејата, Федерер помина 310 недели како највисоко рангиран тенисер во светот и освои 103 турнири, заработувајќи речиси 131 милион долари во награден фонд – што е сè уште трет најдобар настап во историјата на тенисот, зад неговите ривали Новак Ѓоковиќ (189 милиони долари) и Рафаел Надал (135 милиони долари).
Неспоредливо спонзорско портфолио
Надвор од теренот, Федерер беше уште поуспешен, собирајќи околу 1 милијарда долари (пред даноци и агенциски такси) од спонзорства, настапи и други деловни потфати за време на неговата кариера – повеќе од двојно повеќе од она што го заработија Ѓоковиќ или Надал, според проценките на Форбс. Со неспоредливо спонзорско портфолио, кое вклучуваше брендови што го следат повеќе од една деценија, Федерер е најплатениот тенисер во светот 16 последователни години, а во 2020 година ги предводеше сите спортисти со проценети 106,3 милиони долари вкупна заработка пред оданочување.
Федерер е еден од само седумте спортисти кои надминале една милијарда долари вкупен приход пред оданочување за време на нивните активни кариери, заедно со кошаркарот на Лос Анџелес Лејкерс, Леброн Џејмс, голферите Тајгер Вудс и Фил Микелсон, фудбалерите Кристијано Роналдо и Лионел Меси, како и боксерот Флојд Мејведер.
Сега, како милијардер, Федерер е дел од подеднакво ексклузивно општество, станувајќи само седмиот врвен спортист кој се приклучил на „клубот од девет нула“. Првиот беше уште еден тенисер, Јон Циријак, победник во машка двојка на Отвореното првенство на Франција во 1970 година и поранешен хокеар кој играше за својата родна Романија на Зимските олимписки игри во 1964 година. Циријак почна да инвестира по падот на комунизмот и во 2007 година се најде на листата на милијардери, со проценето богатство од 2,3 милијарди долари, инвестирано во недвижности, автомобили и финансиски услуги.
Во 2014 година, по него следуваше Мајкл Џордан, член на Кошаркарската сала на славните, денес вреден околу 3,8 милијарди долари, а подоцна и легендата на Лејкерси, Меџик Џонсон, со богатство од 1,5 милијарди долари, и поранешниот играч на Милвоки Бакс, Џуниор Бриџман, кој до неговата смрт во март имаше средства вредни 1,4 милијарди долари. Леброн Џејмс (околу 1,2 милијарди долари) и Тајгер Вудс (1,3 милијарди долари) се единствените спортисти кои влегле во клубот девет-нула додека сè уште се активни во своите спортови.
Синоним за луксуз
Деловниот успех на Федерер започнува со неговата маркетиншка привлечност. Внимателно конструираното портфолио на спонзори, кое ги вклучуваше Lindt, Mercedes-Benz, Rolex и Moët & Chandon во текот на годините, го направи синоним за луксуз, совршено усогласен со неговиот елегантен стил на играње и беспрекорна репутација.
„Комбинацијата од неговиот карактер и симпатичност е клучна“, вели Лиза Делпи Неироти, директорка на програмата за спортски менаџмент на Универзитетот Џорџ Вашингтон. „Можеш да бидеш одличен спортист на теренот, но тоа не значи дека сите ќе те сакаат. Тој е малку господин, згоден, многу учтив и софистициран, а неговите брендови го одразуваат тоа.“
Федерер ја искористи таа привлечност во 2018 година, кога го напушти Најк, кој му плати околу 150 милиони долари во текот на две децении, и потпиша договор со јапонскиот бренд Уникло вреден околу 300 милиони долари во текот на десет години. А бидејќи Уникло не произведува тениски патики – оставајќи отворена категорија за спонзорство што Најк би ја блокирал со ексклузивност на брендот – Федерер би можел да се стреми кон уште попрофитабилна можност со швајцарскиот бренд On, со седиште во Цирих.
Федерер првпат дознал за On кога неговата сопруга почнала да ги носи нивните тениски патики, а наскоро ги контактирал основачите, Дејвид Алеман, Оливие Бернхард и Каспар Копети. Во 2019 година, тој инвестирал капитал во тогаш сè уште растечката компанија, која во тоа време била фокусирана првенствено на патики за трчање.
Бројни успешни инвестиции
Не задоволувајќи се само да биде пасивен инвеститор, тој се согласил да му помогне на брендот да развие линија на облека за тениски терени и стил на живот. Ризикот се исплатил за само две години, бидејќи во 2021 година On станал јавен на берзата во Њујорк, а Федерер имал удел проценет на околу три проценти. Компанијата денес има пазарна капитализација од речиси 15 милијарди долари, а нејзините акции пораснаа за 86 проценти од цената на нивната IPO, со што уделот на Федерер вреди повеќе од 375 милиони долари.
„Роџер беше забрзувач“, изјави за Форбс во 2023 година, тогашниот ко-извршен директор на Он, Марк Маурер. „Во основа сакавме да ја отвориме вратата и ни беше јасно дека тенисот е следниот спорт. Имавме голема среќа што Роџер се впушти во таа мисија со нас.“
Федерер оствари импресивни приноси и преку некои други инвестиции. Во 2013 година, тој ја ко-основаше компанијата за управување Team8 заедно со неговиот долгогодишен агент Тони Годсик, а четири години подоцна го создадоа Laver Cup, годишен тимски турнир во кој шест европски играчи се натпреваруваат против шест тенисери од остатокот од светот. Турнирот, кој сега е официјален дел од ATP Tour, постојано ги привлекува најголемите имиња и редовно остварува профит – освен во 2023 година, кога инвестираа во инфраструктура – според Sports Business Journal. Се очекува дека овогодинешниот „Лејвер куп“, закажан за септември во Сан Франциско, ќе надмине 20 милиони долари приходи од спонзорства, продажба на билети и пакети за гостопримство.
Сè уште е неверојатно популарен
Федерер наскоро би можел да има уште еден успешен проект. Во 2021 година, тој учествуваше во инвестициска рунда од Серија Д од 235 милиони долари за чилеанската компанија „НотКо“, која развива храна на растителна основа. Други ѕвезди, како што се возачот на Формула 1, Луис Хамилтон, и тапанарот на „Рутс“, Квестлав, исто така инвестираа во истата рунда, а стартапот потоа беше проценет на 1,5 милијарди долари. Една година подоцна, „НотКо“ собра уште 70 милиони долари, лансирајќи B2B дивизија за лиценцирање на своите алатки за вештачка интелигенција на други производители на храна.
Но, Федерер може да си дозволи да биде трпелив со ваквите инвестиции бидејќи сè уште работи со повеќе од десетина партнери од неговите денови како играч, вклучувајќи го операторот со приватни авиони „НетЏетс“, брендот за очила „Оливер Пиплс“ и банката „УБС“ (која го презеде неговиот долгогодишен спонзор „Кредит Свис“ во 2023 година). Меѓу неговите најголеми адути за огласувачите останува неговата неверојатна популарност – Федерер има 43,5 милиони следбеници на Фејсбук, Инстаграм и Х (порано Твитер), што го става веднаш зад Рафаел Надал со 51,6 милиони, според агенцијата „Ту Сирклс“. Во исто време, Федерер имал просечна стапка на ангажман од 2,3 проценти на социјалните медиуми во последните три години – речиси двојно поголема од онаа на Ѓоковиќ (1,2 проценти) и повеќе од четири пати поголема од онаа на Надал (0,5 проценти).
„Мислам дека неговата вредност како промотор е долготрајна“, вели професорката Лиза Делпи Нејроти од Универзитетот „Џорџ Вашингтон“. „Верувам дека ќе може да ја одржи во иднина“.
